Lesson 29: Mother and Father
Index · Lesson 28: Thought and Night · Lesson 30: Small Words
पिता means father, बाबा. माता means mother, आमा. भ्राता means brother, दाजु. The subject has no visarga: पिता, not पिताः. One river was नदी, also with no visarga, and these are still a different shape. The last sound is ऋ. School calls that shape ऋकारान्त.
ॠ, the long form of ऋ, appears in this lesson. पितॄन् means “fathers,” as the object. पितॄणाम् means “of the fathers.” Say ॠ as a long “ri.”
One
Father and brother share one column. Mother has the same endings with मा in place of पि or भ्रा.
| Case | Father | Mother | Brother | Explanation |
|---|---|---|---|---|
| Subject | पिता | माता | भ्राता | बाबा, आमा, दाजु. No visarga. पिता पठति। “Father studies.” माता पठति। “Mother studies.” भ्राता पठति। “The brother studies.” |
| Object | पितरम् | मातरम् | भ्रातरम् | अहं पितरं पश्यामि। “I see father.” म बाबालाई हेर्छु। The म् is written ं before a consonant. अहं मातरं पश्यामि। अहं भ्रातरं पश्यामि। |
| With, by | पित्रा | मात्रा | भ्रात्रा | पित्रा सह अहं गच्छामि। “I go with father.” बाबासँग म जान्छु। मात्रा सह अहं गच्छामि। “I go with mother.” |
| For | पित्रे | मात्रे | भ्रात्रे | इदं पुस्तकं पित्रे अस्ति। “This book is for father.” यो पुस्तक बाबाका लागि हो। इदं पुस्तकं मात्रे अस्ति। |
| From | पितुः | मातुः | भ्रातुः | अहं पितुः शृणोमि। “I hear from father.” म बाबाबाट सुन्छु। From and of are the same shape. |
| Of | पितुः | मातुः | भ्रातुः | इदं पितुः पुस्तकम् अस्ति। “This is father’s book.” यो बाबाको पुस्तक हो। इदं मातुः पुस्तकम् अस्ति। “This is mother’s book.” यो आमाको पुस्तक हो। |
| In, at | पितरि | मातरि | भ्रातरि | पितरि ज्ञानम् अस्ति। “Knowledge is in father.” बाबामा ज्ञान छ। मातरि ज्ञानम् अस्ति। |
| Calling | पितः | मातः | भ्रातः | हे पितः, आगच्छ। “Father, come.” ए बाबा, आउनुहोस्। हे मातः, आगच्छ। The call is not पिता. |
More than two
| Case | Fathers | Mothers |
|---|---|---|
| Subject | पितरः | मातरः |
| Object | पितॄन् | मातॄः |
| With, by | पितृभिः | मातृभिः |
| For | पितृभ्यः | मातृभ्यः |
| From | पितृभ्यः | मातृभ्यः |
| Of | पितॄणाम् | मातॄणाम् |
| In, at | पितृषु | मातृषु |
| Calling | पितरः | मातरः |
Brothers follow the fathers’ column: भ्रातरः, भ्रातॄन्, भ्रातृभिः, भ्रातृभ्यः, भ्रातॄणाम्, भ्रातृषु.
| Sentence | Meaning |
|---|---|
| पितरः पठन्ति। | The fathers study. |
| अहं पितॄन् पश्यामि। | I see the fathers. The ॠ is in पितॄन्. |
| इदं पितॄणां पुस्तकम् अस्ति। | This is the fathers’ book. पितॄणाम् is written पितॄणां before a consonant. |
| मातरः पठन्ति। | The mothers study. |
पितरौ is the dual, “two fathers,” and it is also said for the two parents as a pair. मातापितरौ names mother and father together. The rest of the dual for this shape is not in this lesson.
Practice
- Say पिता, पितरम्, पित्रा, पित्रे, पितुः, पितुः, पितरि, पितः.
- Say इदं पितुः पुस्तकम् अस्ति, then इदं मातुः पुस्तकम् अस्ति.
- Say हे पितः, आगच्छ, then हे मातः, आगच्छ.
Next
Lesson 30: Small Words is “and,” “not,” “if,” and the short word मे, “my.”