2.2.68

Nyāya Sūtra / Adhyāya 2 / 2.2.68

व्यक्त्याकृतिजातयः तु पदार्थः

vyaktyākṛtijātayaḥ tu padārthaḥ

The line

vyaktyākṛtijātaya (व्यक्त्याकृतिजातय) but, a compound: a word, and a thing, a meaning.

Where it sits

In Nyāya (न्याय) Sūtra (सूत्र), adhyāya (अध्याय) 2. Examines doubt, and then examines the means of knowing one by one. The line is short. ākṛtivyaktyapekṣatvāt (आकृतिव्यक्त्यपेक्षत्वात्) from 2.2.67 is still in force. A sūtra (सूत्र) leaves a word out when the line before still holds it. That carrying is anuvṛtti (अनुवृत्ति).

Split: vyaktyākṛtijātayaḥ (व्यक्त्याकृतिजातयः) + tu (तु) + pada-arthaḥ (पद-अर्थः)

Sanskrit, in depth

The words

WordGrammarSense
vyaktyākṛtijātayaḥ (व्यक्त्याकृतिजातयः)nominative singular, masculinevyaktyākṛtijātaya (व्यक्त्याकृतिजातय)
tu (तु)indeclinablebut, and now
pada-arthaḥ (पद-अर्थः)nominative singular, masculinea compound: a word, and a thing, a meaning. Read it from the end

The phrases

vyaktyākṛtijātayaḥ (व्यक्त्याकृतिजातयः) is vyaktyākṛtijātaya (व्यक्त्याकृतिजातय). It stands as nominative singular, masculine. tu (तु) is but, and now. It stands as indeclinable.

pada-arthaḥ (पद-अर्थः) is a compound: a word, and a thing, a meaning. Read it from the end. It stands as nominative singular, masculine.

Sanskrit in this line

vyaktyākṛtijātayaḥ (व्यक्त्याकृतिजातयः) is nominative singular, masculine. That ending is the work an English preposition would do.

Say it back

Cover the English. Gloss vyaktyākṛtijātayaḥ (व्यक्त्याकृतिजातयः) and pada-arthaḥ (पद-अर्थः).

Next

2.2.69. vyakta (व्यक्त), a compound: a quality, a difference, and a seat, a support, mūrta (मूर्त).