Nyāya Sūtra / Adhyāya 5
Adhyāya 5
Summary
Adhyāya (अध्याय) 5 is the false rejoinders, called jāti (जाति), and the points on which a debate is lost. A rejoinder can mimic a reason and still fail. A nigrahasthāna (निग्रहस्थान) is the place where one speaker is stopped. The book ends on the conduct of argument, after the earlier books have said what a good reason is.
नेपालीमा
अध्याय ५ जाति भनिने गलत उत्तर र वाद हार्ने ठाउँ हुन्। उत्तरले कारणको रूप लिन सक्छ र फेरि पनि असफल हुन्छ। निग्रहस्थान भनेको वक्ता रोकिने ठाउँ हो। अघिल्ला अध्यायले राम्रो कारण के हो भनिसकेपछि पुस्तक वादको आचरणमा सकिन्छ।
The false rejoinders, called jāti (जाति), and the points on which a debate is lost.
68 of 68 lines in this chapter are written out word by word.
| Line | |
|---|---|
| 5.1.1 | साधर्म्यवैधर्म्योत्कर्षापकर्षवर्ण्यावर्ण्यविकल्पसाध्यप्राप्त्यप्राप्तिप्रषङ्गप्रतिदृऋष्टान्तानुत्पत्तिसंशयप्रकरणहेत्वर्था पत्त्यविशेषोपपत्त्युपलब्ध्यनुपलब्धिनित्यानित्यकआर्यसमाः sādharmyavaidharmyotkarṣāpakarṣavarṇyāvarṇyavikalpasādhyaprāpty aprāptipraṣaṅgapratidṛṛṣṭāntānutpattisaṃśayaprakaraṇahetvarthā pattyaviśeṣopapattyupalabdhyanupalabdhinityānityakaāryasamāḥ The twenty-four rejoinders. |
| 5.1.2 | साधर्म्यवैधर्म्याभ्यामुपसंहारे तद्धर्मविपर्ययोपपत्तेः साधर्म्यवैधर्म्यसमौ sādharmyavaidharmyābhyāmupasaṃhāre taddharmaviparyayopapatteḥ sādharmyavaidharmyasamau In a compound: likeness, vaidha (वैध), rmyā (र्म्या), bhyā (भ्या), mupa (मुप), and saṃhāra (संहार), of taddharmaviparyayopapatta (तद्धर्मविपर्ययोपपत्त), a compound: likeness, a. |
| 5.1.3 | गोत्वाद् गोसिद्धिवत् तत्सिद्धिः उत्कर्षसमादिजातिषट्कप्रकरणम्(4-6)ट gotvād gosiddhivat tatsiddhiḥ utkarṣasamādijātiṣaṭkaprakaraṇam(4-6)ṭa Because of gotva (गोत्व), gosiddhivat (गोसिद्धिवत्), a compound: that, and established, a compound: a raising, samādi (समादि), a futile rejoinder, ṣaṭka (षट्क), the. |
| 5.1.4 | साध्यदृष्टान्तयोर्धर्मविकल्पादुभयसाध्यत्वाच्चोत्कर्षापकर्ष वर्ण्यविकल्पसाध्यसमाः sādhyadṛṣṭāntayordharmavikalpādubhayasādhyatvāccotkarṣāpakarṣa varṇyavikalpasādhyasamāḥ A compound: what is to be established, an example, yordha (योर्ध), rmavi (र्मवि), kalpādu (कल्पादु), fear, what is to be established, tvācco (त्वाच्चो), tkarṣā (त्कर्षा), and. |
| 5.1.5 | किञ्चित्साधर्म्यादुपसंहारसिद्धेर्वैधर्म्यादप्रतिषेधः kiñcitsādharmyādupasaṃhārasiddhervaidharmyādapratiṣedhaḥ A compound: kiñci (किञ्चि), tsādha (त्साध), rmyā (र्म्या), dupa (दुप), saṃhā (संहा), rasi (रसि), ddhe (द्धे), rvai (र्वै), dharmyāda (धर्म्याद), and a denial. |
| 5.1.6 | साध्यातिदेशाच्च दृष्टान्तोपप्त्तेः sādhyātideśācca dṛṣṭāntopaptteḥ sādhyātideśācca (साध्यातिदेशाच्च), of dṛṣṭāntopaptta (दृष्टान्तोपप्त्त). |
| 5.1.7 | प्राप्य साध्यमप्राप्य वा हेतोः प्राप्त्याविशिष्टत्वादप्राप्त्यासाधाक त्वाच्च प्राप्त्यप्राप्तिसमौ prāpya sādhyamaprāpya vā hetoḥ prāptyāviśiṣṭatvādaprāptyāsādhāka tvācca prāptyaprāptisamau prāpya (प्राप्य), a compound: what is to be established, and maprāpya (मप्राप्य) or, of of a reason, from a reason, prāptyāviśiṣṭatvādaprāptyāsādhāka (प्राप्त्याविशिष्टत्वादप्राप्त्यासाधाक). |
| 5.1.8 | घटादिनिष्पत्तिदर्शनात् पीडने चाभिचारादप्रतिषेधः ghaṭādiniṣpattidarśanāt pīḍane cābhicārādapratiṣedhaḥ Because of a compound: ghaṭā (घटा), dini (दिनि), ṣpatti (ष्पत्ति), and seeing, in pīḍana (पीडन), a compound: cābhi (चाभि), cārāda (चाराद), and a denial. |
| 5.1.9 | दृष्टान्तस्य कारणानपदेशात् प्रत्यवस्थानाच्च प्रतिदृष्टान्तेन प्रसङ्गप्रतिदृष्टान्तसमौ dṛṣṭāntasya kāraṇānapadeśāt pratyavasthānācca pratidṛṣṭāntena prasaṅgapratidṛṣṭāntasamau Of an example, because of a compound: kāra (कार), ṇānapa (णानप), and a place, a compound: toward, against, avasthā (अवस्था), and nācca (नाच्च), by means of a. |
| 5.1.10 | प्रदीपोपादानप्रसङ्गनिवृत्तिवत् तद्विनिवृत्तिः pradīpopādānaprasaṅganivṛttivat tadvinivṛttiḥ pradīpopādānaprasaṅganivṛttivat (प्रदीपोपादानप्रसङ्गनिवृत्तिवत्), tadvinivṛtta (तद्विनिवृत्त). |
| 5.1.11 | प्रतिदृष्टान्तहेतुत्वे च नाहेतुर्दृष्टान्तः pratidṛṣṭāntahetutve ca nāheturdṛṣṭāntaḥ In a compound: toward, against, an example, a reason, and the state of being that and, not aheturdṛṣṭānta (अहेतुर्दृष्टान्त). |
| 5.1.12 | प्रागुत्पत्तेः कारणाभावादनुत्पत्तिसमः prāgutpatteḥ kāraṇābhāvādanutpattisamaḥ Of prāgutpatta (प्रागुत्पत्त), a compound: kāra (कार), ṇābhā (णाभा), honest debate, nutpatti (नुत्पत्ति), and an equalizing, a rejoinder that turns an example back. |
| 5.1.13 | तथाभावादुत्पन्नस्य कारणोपपत्तेर्न कारणप्रतिषेधः tathābhāvādutpannasya kāraṇopapatterna kāraṇapratiṣedhaḥ Of a compound: so, bhāvā (भावा), and dutpanna (दुत्पन्न), kāraṇopapatterna (कारणोपपत्तेर्न), a compound: a cause, and a denial. |
| 5.1.14 | सामान्यदृष्टान्तयोरैन्द्रियकत्वे समाने नित्यानित्यसाधर्म्यात् संशयसमः sāmānyadṛṣṭāntayoraindriyakatve samāne nityānityasādharmyāt saṃśayasamaḥ In a compound: a common case, an example, yora (योर), a sense, and katva (कत्व), in the same, because of a compound: eternal, not eternal, and. |
| 5.1.15 | साधर्म्यात्संशये न संशयो वैधर्म्यादुभयथा वा संशयेऽत्यन्त संशयप्रसङ्गो नित्यत्वानभ्यूपगमाच्च सामान्यस्याप्रतिषेधः sādharmyātsaṃśaye na saṃśayo vaidharmyādubhayathā vā saṃśaye 'tyanta saṃśayaprasaṅgo nityatvānabhyūpagamācca sāmānyasyāpratiṣedhaḥ For sādharmyātsaṃśa (साधर्म्यात्संश), not doubt, a compound: vaidha (वैध), rmyā (र्म्या), dubha (दुभ), and as or, in doubt, absolute, a compound: doubt, and an unwanted. |
| 5.1.16 | उभयसाधर्म्यात् प्रक्रियासिद्धेः प्रकरणसमः ubhayasādharmyāt prakriyāsiddheḥ prakaraṇasamaḥ Because of a compound: both, and likeness, of a compound: prakriyā (प्रक्रिया), and established, a reason equal to the topic. |
| 5.1.17 | प्रतिपक्षात् प्रकरणसिद्धेः प्रतिषेधानुपपत्तिः प्रतिपक्षोपपत्तेः pratipakṣāt prakaraṇasiddheḥ pratiṣedhānupapattiḥ pratipakṣopapatteḥ Because of a counter-thesis, of a compound: the context, and established, a compound: toward, against, ṣedhā (षेधा), nupa (नुप), and patta (पत्त), of a. |
| 5.1.18 | त्रैकाल्यासिद्धेर्हेतोरहेतुसमः traikālyāsiddherhetorahetusamaḥ A compound: trai (त्रै), kālyā (काल्या), siddhe (सिद्धे), rhetora (र्हेतोर), a reason, and an equalizing, a rejoinder that turns an example back. |
| 5.1.19 | न हेतुतः साध्यसिद्धेस्त्रैकाल्यास्सिद्धिः na hetutaḥ sādhyasiddhestraikālyāssiddhiḥ Not a compound: a reason, and taḥa (तःअ), a compound: what is to be established, siddhe (सिद्धे), stra (स्त्र), ikālyā (इकाल्या), and ssiddha (स्सिद्ध). |
| 5.1.20 | प्रतिषेधानुपपत्तेश्च प्रतिषेद्धव्याप्रतिषेधः pratiṣedhānupapatteśca pratiṣeddhavyāpratiṣedhaḥ A compound: toward, against, ṣedhā (षेधा), nupa (नुप), and patteśca (पत्तेश्च), a compound: toward, against, ṣeddhavyā (षेद्धव्या), and a denial. |
| 5.1.21 | अर्थापत्तितः प्रतिपक्षसिद्धेरर्थापत्तिसमः arthāpattitaḥ pratipakṣasiddherarthāpattisamaḥ arthāpattita (अर्थापत्तित), a compound: a counter-thesis, siddhe (सिद्धे), rarthā (रर्था), patti (पत्ति), and an equalizing, a rejoinder that turns an example back. |
| 5.1.22 | अनुक्तस्यार्थापत्तेः पक्षहानेरुपपत्तिरनुक्तत्वादनैकान्तिकत्वाच् चार्थापत्तेः anuktasyārthāpatteḥ pakṣahānerupapattiranuktatvādanaikāntikatvāc cārthāpatteḥ Of a compound: what has not been said, syārthā (स्यार्था), and patta (पत्त), because of a compound: a side, a thesis, hāne (हाने), rupa (रुप), patti (पत्ति), ranu (रनु). |
| 5.1.23 | एकधर्मोपपत्तेरविशेषे सर्वाविशेषप्रसङ्गात्सद्भाबोपपत्तेर्- अविशेषसमः ekadharmopapatteraviśeṣe sarvāviśeṣaprasaṅgātsadbhābopapatter- aviśeṣasamaḥ In a compound: ekadha (एकध), rmopa (र्मोप), pattera (पत्तेर), and a difference, a compound: all, no difference, prasa (प्रस), ṅgātsa (ङ्गात्स), dbhā (द्भा), bopa (बोप), and. |
| 5.1.24 | क्वचिद्धर्मानुपपत्तेः क्वचिच्चोपपत्तेः प्रतिषेधाभावः kvaciddharmānupapatteḥ kvaciccopapatteḥ pratiṣedhābhāvaḥ Of kvaciddharmānupapatta (क्वचिद्धर्मानुपपत्त), of kvaciccopapatta (क्वचिच्चोपपत्त), a compound: a denial, and absence. |
| 5.1.25 | उभयोकारणोपपत्तेरुपपत्तिसमः ubhayokāraṇopapatterupapattisamaḥ A compound: ubha (उभ), yokā (योका), raṇo (रणो), papa (पप), tteru (त्तेरु), papatti (पपत्ति), and an equalizing, a rejoinder that turns an example back. |
| 5.1.26 | उअपपत्तिकारणाभ्यनिञ्जानादप्रतिषेधः uapapattikāraṇābhyaniñjānādapratiṣedhaḥ A compound: uapa (उअप), patti (पत्ति), kāra (कार), ṇābhya (णाभ्य), niñjā (निञ्जा), nāda (नाद), and a denial. |
| 5.1.27 | निर्दिष्टकारणाभावेऽप्युपलम्भादुपलब्धिसमः nirdiṣṭakāraṇābhāve 'pyupalambhādupalabdhisamaḥ In a compound: stated, a cause, and absence, a compound: apyu (अप्यु), pala (पल), mbhā (म्भा), dupa (दुप), labdhi (लब्धि), and an equalizing, a rejoinder that. |
| 5.1.28 | कारणान्तरादपि तद्धर्मोपपत्तेरप्रतिषेधः kāraṇāntarādapi taddharmopapatterapratiṣedhaḥ In kāraṇāntarādapa (कारणान्तरादप), a compound: taddha (तद्ध), rmopa (र्मोप), pattera (पत्तेर), and a denial. |
| 5.1.29 | तदनुपलब्धेरनुपलम्भादभावसिद्धौ तद्विपरीतोपपत्तेरनुपलब्धिसमः tadanupalabdheranupalambhādabhāvasiddhau tadviparītopapatter anupalabdhisamaḥ A compound: tada (तद), nupa (नुप), labdhe (लब्धे), ranu (रनु), pala (पल), mbhāda (म्भाद), a state, and established, tadviparītopapatter (तद्विपरीतोपपत्तेर्), a compound: not being. |
| 5.1.30 | अनुपलम्भात्मकत्वादनुपलब्धेरहेतुः anupalambhātmakatvādanupalabdherahetuḥ anupalambhātmakatvādanupalabdheraheta (अनुपलम्भात्मकत्वादनुपलब्धेरहेत). |
| 5.1.31 | ज्ञानविकल्पानां च भावाभावसंवेदनादध्यात्मम् jñānavikalpānāṃ ca bhāvābhāvasaṃvedanādadhyātmam Of a compound: knowing, and an alternative, a division and, a compound: a state, absence, saṃve (संवे), danā (दना), and dadhyātma (दध्यात्म). |
| 5.1.32 | साधर्म्यात्तुल्यधर्मोपपत्तेः सर्वानित्यत्वप्रसङ्गादनित्यसमः sādharmyāttulyadharmopapatteḥ sarvānityatvaprasaṅgādanityasamaḥ Of sādharmyāttulyadharmopapatta (साधर्म्यात्तुल्यधर्मोपपत्त), a compound: all, not eternal, tvapra (त्वप्र), saṅgāda (सङ्गाद), eternal, and an equalizing, a rejoinder that turns. |
| 5.1.33 | साधर्म्यादसिद्धेः प्रतिषेधासिद्धिः प्रतिषेध्यसाधर्म्याच्च sādharmyādasiddheḥ pratiṣedhāsiddhiḥ pratiṣedhyasādharmyācca Of a compound: sādha (साध), rmyāda (र्म्याद), and established, a compound: a denial, and not established, a compound: toward, against, ṣedhya (षेध्य). |
| 5.1.34 | दृष्टान्ते च साध्यसाधनभावेन प्रज्ञातस्य धर्मस्य तस्य्स चोभयथा भावान्नाविशेषः dṛṣṭānte ca sādhyasādhanabhāvena prajñātasya dharmasya tasysa cobhayathā bhāvānnāviśeṣaḥ In an example and, by means of a compound: what is to be established, the means, and a state, of prajñāta (प्रज्ञात), of of dharma, tasysa (तस्य्स), a. |
| 5.1.35 | नित्यमनित्यभावादनित्ये नित्यत्वोपपत्तेर्नित्यसमः nityamanityabhāvādanitye nityatvopapatternityasamaḥ In a compound: eternal, mani (मनि), tyabhā (त्यभा), honest debate, and eternal, a compound: eternal, tvopa (त्वोप), patte (पत्ते), rnitya (र्नित्य), and an equalizing. |
| 5.1.36 | प्रतिषेध्ये नित्यमनित्यभावादनित्येऽनित्यत्वोपपत्तेः प्रतिषेधाभावः pratiṣedhye nityamanityabhāvādanitye 'nityatvopapatteḥ pratiṣedhābhāvaḥ In a compound: toward, against, and ṣedhya (षेध्य), in a compound: eternal, mani (मनि), tyabhā (त्यभा), honest debate, and eternal, of a compound: not. |
| 5.1.37 | प्रयत्नकार्यानेकत्वात् कार्यसमः prayatnakāryānekatvāt kāryasamaḥ Because of a compound: effort, an effect, several, and the state of being that, a compound: an effect, and an equalizing, a rejoinder that. |
| 5.1.38 | कार्यान्यत्वे प्रयत्नाहेतुत्वमनुपलब्धिकारणोपपत्तेः kāryānyatve prayatnāhetutvamanupalabdhikāraṇopapatteḥ In a compound: an effect, other, and the state of being that, of a compound: prayatnā (प्रयत्ना), a reason, tvama (त्वम), nupa (नुप), labdhi (लब्धि), kāra (कार). |
| 5.1.39 | प्रतिषेधेऽपि समानदोषः pratiṣedhe 'pi samānadoṣaḥ In a denial even, a compound: the same, and a fault. |
| 5.1.40 | सर्वत्रैवम् sarvatraivam Everywhere thus. |
| 5.1.41 | प्रतिषेधविप्रतिषेधे प्रतिषेधदोषवद् दोषः pratiṣedhavipratiṣedhe pratiṣedhadoṣavad doṣaḥ In a compound: a denial, and a conflict between two rules, a compound: a denial, a fault, and vada (वद), a fault. |
| 5.1.42 | प्रतिषेधं सदोषमभ्युपेत्य प्रतिषेधविप्रतिषेधे समानो दोषप्रसङ्गो मतानुज्ञा pratiṣedhaṃ sadoṣamabhyupetya pratiṣedhavipratiṣedhe samāno doṣaprasaṅgo matānujñā A denial, sadoṣamabhyupetya (सदोषमभ्युपेत्य), in a compound: a denial, and a conflict between two rules, the same, a compound: a fault, and an unwanted. |
| 5.1.43 | स्वपक्षलक्षनापेक्षोपपत्त्युपसंहारे हेतुनिर्देशे परपक्षदोषा भ्युपगमात् समानो दोष इति svapakṣalakṣanāpekṣopapattyupasaṃhāre hetunirdeśe parapakṣadoṣā bhyupagamāt samāno doṣa iti In svapakṣalakṣanāpekṣopapattyupasaṃhāra (स्वपक्षलक्षनापेक्षोपपत्त्युपसंहार), in a compound: a reason, and a statement of what the rule is, a compound: another, the higher. |
| 5.2.1 | प्रतिज्ञाहानिः प्रतिज्ञान्तरं प्रतिज्ञाविरोधः प्रतिज्ञासन्न्यासो हेत्वन्तरमर्थान्तरं निरर्थकमविज्ञातार्थमपार्थकमप्राप्त कालं न्यूनमधिकं पुनरुक्तमननुभाषणमज्ञानमप्रतिभा विक्षेपो मतानुज्ञा पर्यनुयोज्योपेक्षणं निरनुयोज्यानुयोगोऽपसिद्धान्तो हेत्वा भासाश्च निग्रहस्थानानि pratijñāhāniḥ pratijñāntaraṃ pratijñāvirodhaḥ pratijñāsannyāso hetvantaram arthāntaraṃ nirarthakam avijñātārtham apārthakam aprāpta kālaṃ nyūnam adhikaṃ punaruktam ananubhāṣaṇam ajñānam apratibhā vikṣepo matānujñā paryanuyojyopekṣaṇaṃ niranuyojyānuyogo 'pasiddhānto hetvā bhāsāśca nigrahasthānāni A compound: a thesis, and abandonment, a compound: a thesis, and a difference, an interval, a compound: a thesis, and absence of. |
| 5.2.2 | प्रतिदृष्टान्तधर्माभ्यनुज्ञा स्वदृष्टान्ते प्रतिज्ञाहानिः pratidṛṣṭāntadharmābhyanujñā svadṛṣṭānte pratijñāhāniḥ A compound: toward, against, an example, dharmā (धर्मा), bhya (भ्य), and nujña (नुज्ञ), in a compound: one's own, and an example, a compound: a thesis. |
| 5.2.3 | प्रतिज्ञातार्थप्रतिषेधधर्मविकल्पात् तदर्थनिर्देशः प्रतिज्ञान्तर. pratijñātārthapratiṣedhadharmavikalpāt tadarthanirdeśaḥ pratijñāntara. Because of a compound: a thesis, the state of being that, a thing, a meaning, a denial, dharma, a property, and an alternative, a. |
| 5.2.4 | प्रतिज्ञाहेत्वोर्विरोधः प्रतिज्ञाविरोधः pratijñāhetvorvirodhaḥ pratijñāvirodhaḥ A compound: a thesis, a reason, orvi (ओर्वि), and rodha (रोध), a compound: a thesis, and absence of collision. |
| 5.2.5 | पक्षप्रतिषेधे प्रतिज्ञातार्थापनयनं प्रतिज्ञासन्न्यासः pakṣapratiṣedhe pratijñātārthāpanayanaṃ pratijñāsannyāsaḥ In a compound: a side, a thesis, and a denial, a compound: a thesis, tārthā (तार्था), pana (पन), and yana (यन), a compound: a thesis, what is, and. |
| 5.2.6 | अविशेषोक्ते हेतौ प्रतिषिद्धे विशेषमिच्छतो हेत्वन्तरम् aviśeṣokte hetau pratiṣiddhe viśeṣamicchato hetvantaram In a compound: no difference, and what has been said, a reason, in a compound: toward, against, and ṣiddha (षिद्ध), a compound: a difference. |
| 5.2.7 | प्रकृतादर्थादप्रतिसम्ब्द्धार्थमर्थान्तरम् prakṛtādarthādapratisambddhārthamarthāntaram A compound: prakṛ (प्रकृ), tāda (ताद), rthāda (र्थाद), toward, against, sambddhā (सम्ब्द्धा), rtha (र्थ), marthā (मर्था), and ntara (न्तर). |
| 5.2.8 | वर्णक्रमनिर्देशवन्निरर्थकम् varṇakramanirdeśavannirarthakam A compound: a sound, a class, order, a statement of what the rule is, vanni (वन्नि), and rarthaka (रर्थक). |
| 5.2.9 | परिषत्प्रतिवादिभ्यां त्रिरभिहितमप्यविज्ञातमविज्ञातार्थम् pariṣatprativādibhyāṃ trirabhihitamapyavijñātamavijñātārtham By means of a compound: pari (परि), ṣatprati (षत्प्रति), and honest debate, a compound: trira (त्रिर), bhihi (भिहि), tama (तम), pyavi (प्यवि), known, mavi (मवि), known, and a. |
| 5.2.10 | पौर्वापर्यायोगादप्रतिसम्बद्धार्थमपार्थकम् paurvāparyāyogādapratisambaddhārthamapārthakam A compound: paurvā (पौर्वा), paryā (पर्या), yogāda (योगाद), toward, against, samba (सम्ब), ddhā (द्धा), rtha (र्थ), mapā (मपा), and rthaka (र्थक). |
| 5.2.11 | अवयवविपर्यासवचनमप्राप्तकालम् avayavaviparyāsavacanamaprāptakālam A compound: a part, a reversal, a statement, maprāpta (मप्राप्त), and time. |
| 5.2.12 | हीनमन्यतमेनाप्यवयवेन न्यूनम् hīnamanyatamenāpyavayavena nyūnam By means of hīnamanyatamenāpyavayava (हीनमन्यतमेनाप्यवयव), nyūna (न्यून). |
| 5.2.13 | हेतूदाहरणाधिकमधिकम् hetūdāharaṇādhikam adhikam hetūdāharaṇādhika (हेतूदाहरणाधिक), more. |
| 5.2.14 | शब्दार्थयोः पुनर्वचनं पुनरुक्तमन्यत्र अनुवादात् śabdārthayoḥ punarvacanaṃ punaruktam anyatra anuvādāt Of a compound: a word, and a thing, a meaning, saying again, again, what has been said, elsewhere, because of a repetition. |
| 5.2.15 | अनुवादे तु अपुनरुक्तं शब्दाभ्यासातर्थविशेषोपपत्तेः anuvāde tu apunaruktaṃ śabdābhyāsāt arthaviśeṣopapatteḥ In a repetition but, apunarukta (अपुनरुक्त), because of a compound: a word, and practice, of a compound: a thing, a meaning, viśe (विशे), ṣopa (षोप), and. |
| 5.2.16 | अर्थातापन्नस्य स्वशब्देन पुनर्वचनम् arthāt āpannasya svaśabdena punarvacanam Because of from the meaning, from the thing, of āpanna (आपन्न), by means of a compound: one's own, and a word, saying again. |
| 5.2.17 | विज्ञातस्य परिषदा त्रिः अभिहितस्य अपि अप्रत्युच्चारणमननुभाषणम् vijñātasya pariṣadā triḥ abhihitasya api apratyuccāraṇam ananubhāṣaṇam Of vijñāta (विज्ञात), pariṣada (परिषद), three, of said even, apratyuccāraṇa (अप्रत्युच्चारण), ananubhāṣaṇa (अननुभाषण). |
| 5.2.18 | अविज्ञातम् च अज्ञानम् avijñātam ca ajñānam Not yet known and, not-knowing. |
| 5.2.19 | उत्तरस्य अप्रतिपत्तिः अप्रतिभा uttarasya apratipattiḥ apratibhā Of the later, failure to understand, apratibha (अप्रतिभ). |
| 5.2.20 | कार्यव्यासङ्गात् कथाविच्छेदः विक्षेपः kāryavyāsaṅgāt kathāvicchedaḥ vikṣepaḥ Because of a compound: an effect, and vyāsaṅga (व्यासङ्ग), kathāviccheda (कथाविच्छेद), vikṣepa (विक्षेप). |
| 5.2.21 | स्वपक्षे दोषाभ्युपगमात् परपक्षे दोषप्रसङ्गः मतानुज्ञा svapakṣe doṣābhyupagamāt parapakṣe doṣaprasaṅgaḥ matānujñā In a compound: one's own, and a side, a thesis, because of a compound: a fault, and an acceptance, in a compound: another, the higher, and. |
| 5.2.22 | निग्रहस्थानप्राप्तस्य अनिग्रहः पर्यनुयोज्योपेक्षणम् nigrahasthānaprāptasya anigrahaḥ paryanuyojyopekṣaṇam Of a compound: a point of defeat, and what already follows, anigraha (अनिग्रह), paryanuyojyopekṣaṇa (पर्यनुयोज्योपेक्षण). |
| 5.2.23 | अनिग्रहस्थाने निग्रहस्थानाभियोगः निरनुयोज्यानुयोगः anigrahasthāne nigrahasthānābhiyogaḥ niranuyojyānuyogaḥ In a compound: anigraha (अनिग्रह), and the place, the order, a compound: nigra (निग्र), hasthā (हस्था), nābhi (नाभि), and a joining, a compound: nira (निर), nuyo (नुयो). |
| 5.2.24 | सिद्धान्तमभ्युपेत्य अनियमात् कथाप्रसङ्गः अपसिद्धान्तः siddhāntam abhyupetya aniyamāt kathāprasaṅgaḥ apasiddhāntaḥ An established tenet, abhyupetya (अभ्युपेत्य), because of the absence of a fixed rule, a compound: kathā (कथा), and an unwanted consequence, apasiddhānta (अपसिद्धान्त). |
| 5.2.25 | हेत्वाभासाः च यथोक्ताः hetvābhāsāḥ ca yathoktāḥ A seeming reason and, as stated. |