Yoga Sūtra / Vibhūti pāda
Vibhūti pāda
Summary
The Vibhūti (विभूति) pāda (पाद) is the inner limbs and what they show. Holding, meditation, and samādhi (समाधि) on one thing are saṃyama (संयम). From mastery of that, insight. The many knowings and powers that follow are stated as what the sūtras (सूत्र) say follows. They are obstacles in samādhi (समाधि) and powers in the outward state. The pāda (पाद) turns, at the end, to dispassion toward even that mastery, and to aloneness.
नेपालीमा
विभूतिपाद भित्री अङ्ग र तिनले देखाउने कुरा हुन्। एकै ठाउँमा धारणा, ध्यान र समाधि संयम हुन्। त्यसको वशबाट प्रज्ञा आउँछ। पछि आउने धेरै ज्ञान र शक्ति सूत्रले जे आउँछ भनेको छ त्यही रूपमा बताइएका छन्। ती समाधिमा विघ्न र बाहिरी अवस्थामा शक्ति हुन्। पाद अन्त्यमा त्यो वशप्रति पनि वैराग्य र कैवल्यतिर मोडिन्छ।
Every line of this pāda, in order
3.1-3.8
Summary
These lines are the inner limbs. Holding is binding the mind to a place. Meditation is one idea stretched continuous. Samādhi (समाधि) shines as the object alone. The three together are saṃyama (संयम). They are inner compared with the earlier limbs, and outer compared with seedless samādhi (समाधि).
नेपालीमा
यी पङ्क्ति भित्री अङ्ग हुन्। धारणा मनलाई ठाउँमा बाँध्नु हो। ध्यान एउटै प्रत्ययको धारा हो। समाधि केवल अर्थमा चम्किन्छ। तीनै मिलेर संयम हुन्। अघिल्ला अङ्गको दाँजोमा भित्री हुन्, र निर्बीज समाधिको दाँजोमा बाहिरी।
3.9-3.15
Summary
These lines say how a thing changes. Stilling, samādhi (समाधि), and one pointedness are transformations of the mind. By the same account, property, mark, and condition change in the elements and the senses. A different sequence is the cause of a different transformation.
नेपालीमा
यी पङ्क्तिले वस्तु कसरी बदलिन्छ भन्छन्। निरोध, समाधि र एकाग्रता मनका परिणाम हुन्। यसै आधारमा तत्त्व र इन्द्रियमा धर्म, लक्षण र अवस्था बदलिन्छन्। अर्को क्रम अर्को परिणामको कारण हो।
3.16-3.37
Summary
These lines say what saṃyama (संयम) shows. Past and future, the cries of beings, previous births, another mind, and the rest are stated as knowings that follow a stated object of saṃyama (संयम). The sūtra (सूत्र) names the object and the knowing. A power named here is an obstacle in samādhi (समाधि) and a power in the outward state.
नेपालीमा
यी पङ्क्तिले संयमले के देखाउँछ भन्छन्। भूत र भविष्य, प्राणीका शब्द, अघिल्ला जन्म, अर्को मन र अरू ज्ञान संयमको तोकिएको विषयपछि आउने ज्ञानका रूपमा भनिएका छन्। सूत्रले विषय र ज्ञान भन्छ। यहाँ नाम लिइएको शक्ति समाधिमा विघ्न हो र बाहिरी अवस्थामा शक्ति।
3.38-3.55
Summary
These lines are mastery, and the setting down of mastery. Entering another body, the movements the sūtras (सूत्र) name, mastery of the elements and of the senses, are said as fruits. For one who has only the discernment that sattva and puruṣa (पुरुष) differ, there is standing over every state. From dispassion toward even that, when the seed of the defect is gone, aloneness. Invitations from those established in a place are not to be clung to.
नेपालीमा
यी पङ्क्तिले वश र वश छाड्ने कुरा भन्छन्। अर्को शरीरमा पस्नु, सूत्रले भन्ने गति, तत्व र इन्द्रियको वश फलका रूपमा भनिएका छन्। सत्त्व र पुरुष फरक हुन् भन्ने विवेक मात्र भएको व्यक्ति सबै अवस्थामाथि उभिन्छ। त्यसप्रति पनि वैराग्य भएपछि, दोषको बीज गएर कैवल्य हुन्छ। कुनै स्थानमा प्रतिष्ठित भएकाहरूको निमन्त्रणामा टाँसिनु हुँदैन।