3.1.45
Nyāya Sūtra / Adhyāya 3 / 3.1.45
अप्राप्यग्रहणं काचाभ्रपटलस्फटिकान्तरितोपलब्धेः
aprāpyagrahaṇaṃ kācābhrapaṭalasphaṭikāntaritopalabdheḥ
The line
A compound: aprāpya (अप्राप्य), and a grasping, of kācābhrapaṭalasphaṭikāntaritopalabdha (काचाभ्रपटलस्फटिकान्तरितोपलब्ध).
Where it sits
In Nyāya (न्याय) Sūtra (सूत्र), adhyāya (अध्याय) 3. Examines the objects: the self, the body, the senses, the mind. The line is short. nakta-ñcara-naya-naraśmi-darśanāt (नक्त-ञ्चर-नय-नरश्मि-दर्शनात्) from 3.1.44 is still in force. A sūtra (सूत्र) leaves a word out when the line before still holds it. That carrying is anuvṛtti (अनुवृत्ति).
Split: aprāpya-grahaṇaṃ (अप्राप्य-ग्रहणं) + kācābhrapaṭalasphaṭikāntaritopalabdheḥ (काचाभ्रपटलस्फटिकान्तरितोपलब्धेः)
Sanskrit, in depth
The words
| Word | Grammar | Sense |
|---|---|---|
| aprāpya-grahaṇaṃ (अप्राप्य-ग्रहणं) | nominative or accusative singular, neuter | a compound: aprāpya (अप्राप्य), and a grasping. Read it from the end |
| kācābhrapaṭalasphaṭikāntaritopalabdheḥ (काचाभ्रपटलस्फटिकान्तरितोपलब्धेः) | genitive or ablative singular | kācābhrapaṭalasphaṭikāntaritopalabdha (काचाभ्रपटलस्फटिकान्तरितोपलब्ध) |
The phrases
aprāpya-grahaṇaṃ (अप्राप्य-ग्रहणं) is a compound: aprāpya (अप्राप्य), and a grasping. Read it from the end. It stands as nominative or accusative singular, neuter.
kācābhrapaṭalasphaṭikāntaritopalabdheḥ (काचाभ्रपटलस्फटिकान्तरितोपलब्धेः) is kācābhrapaṭalasphaṭikāntaritopalabdha (काचाभ्रपटलस्फटिकान्तरितोपलब्ध). It stands as genitive or ablative singular.
Sanskrit in this line
kācābhrapaṭalasphaṭikāntaritopalabdheḥ (काचाभ्रपटलस्फटिकान्तरितोपलब्धेः) is genitive or ablative singular. That ending is the work an English preposition would do.
Say it back
Cover the English. Gloss aprāpya-grahaṇaṃ (अप्राप्य-ग्रहणं) and kācābhrapaṭalasphaṭikāntaritopalabdheḥ (काचाभ्रपटलस्फटिकान्तरितोपलब्धेः).
Next
3.1.46. Of kuḍyāntaritānupalabdha (कुड्यान्तरितानुपलब्ध), the absence of a denial.