Tarka-Saṃgraha / 26. Separateness

26

Tarka-Saṃgraha (तर्क-संग्रह)

पृथग्व्यवहारकारणं पृथक्त्वम् ।
सर्वद्रव्यवृत्ति
pṛthagvyavahārakāraṇaṃ pṛthaktvam |
sarvadravyavṛtti

The line

Separateness is the cause of our speaking of things as apart, and it occurs in every substance.

नेपालीमा

पृथक्त्व वस्तुलाई छुट्टाछुट्टै भन्ने कारण हो, र प्रत्येक द्रव्यमा हुन्छ।

Where it sits

Conjunction is 27.

Split: pṛthak-vyavahāra-kāraṇam (पृथक्-व्यवहार-कारणम्) + pṛthaktvam (पृथक्त्वम्) + sarva-dravya-vṛtti (सर्व-द्रव्य-वृत्ति)

Sanskrit, in depth

The words

WordGrammarSense
pṛthak-vyavahāra-kāraṇam (पृथक्-व्यवहार-कारणम्)nominative singular, neuterThe cause of the talk of 'apart'.
pṛthaktvam (पृथक्त्वम्)nominative singular, neuterSeparateness.
sarva-dravya-vṛtti (सर्व-द्रव्य-वृत्ति)nominativeOccurring in every substance.

The phrases

Number says how many. Separateness says this one is apart from that one.

Sanskrit in this line

Pṛthak (पृथक्) plus the suffix of the abstract is pṛthaktva (पृथक्त्व).

Say it back

Say the talk this quality causes.