Tarka-Saṃgraha / 26. Separateness
26
पृथग्व्यवहारकारणं पृथक्त्वम् ।
सर्वद्रव्यवृत्ति pṛthagvyavahārakāraṇaṃ pṛthaktvam |
sarvadravyavṛtti
The line
Separateness is the cause of our speaking of things as apart, and it occurs in every substance.
नेपालीमा
पृथक्त्व वस्तुलाई छुट्टाछुट्टै भन्ने कारण हो, र प्रत्येक द्रव्यमा हुन्छ।
Where it sits
Conjunction is 27.
Split: pṛthak-vyavahāra-kāraṇam (पृथक्-व्यवहार-कारणम्) + pṛthaktvam (पृथक्त्वम्) + sarva-dravya-vṛtti (सर्व-द्रव्य-वृत्ति)
Sanskrit, in depth
The words
| Word | Grammar | Sense |
|---|---|---|
| pṛthak-vyavahāra-kāraṇam (पृथक्-व्यवहार-कारणम्) | nominative singular, neuter | The cause of the talk of 'apart'. |
| pṛthaktvam (पृथक्त्वम्) | nominative singular, neuter | Separateness. |
| sarva-dravya-vṛtti (सर्व-द्रव्य-वृत्ति) | nominative | Occurring in every substance. |
The phrases
Number says how many. Separateness says this one is apart from that one.
Sanskrit in this line
Pṛthak (पृथक्) plus the suffix of the abstract is pṛthaktva (पृथक्त्व).
Say it back
Say the talk this quality causes.