Tarka-Saṃgraha / 21. Smell
21
घ्राणग्राह्यो गुणो गन्धः । स च द्विविधः सुरभिरसुरभिश् च । पृथिवीमात्रवृत्तिः ghrāṇagrāhyo guṇo gandhaḥ | sa ca dvividhaḥ surabhir asurabhiś ca | pṛthivīmātravṛttiḥ
The line
Smell is the quality grasped by the nose. It is of two kinds, fragrant and not fragrant, and it occurs in earth alone.
नेपालीमा
गन्ध नाकले लिइने गुण हो, सुगन्धित र सुगन्धित नभएको गरी दुई प्रकारको छ, र पृथ्वीमा मात्र हुन्छ।
Where it sits
Touch is 22.
Split: ghrāṇa-grāhyaḥ (घ्राण-ग्राह्यः) + guṇaḥ (गुणः) + gandhaḥ (गन्धः) + saḥ (सः) + ca (च) + dvividhaḥ (द्विविधः) + surabhiḥ (सुरभिः) + asurabhiḥ (असुरभिः) + ca (च) + pṛthivī-mātra-vṛttiḥ (पृथिवी-मात्र-वृत्तिः)
Sanskrit, in depth
The words
| Word | Grammar | Sense |
|---|---|---|
| ghrāṇa-grāhyaḥ (घ्राण-ग्राह्यः) | nominative singular, masculine | Graspable by the nose. |
| gandhaḥ (गन्धः) | nominative singular, masculine | Smell. |
| surabhiḥ (सुरभिः) | nominative singular, masculine | Fragrant. Heard surabhir (सुरभिर्) before asurabhiḥ (असुरभिः). |
| asurabhiḥ (असुरभिः) | nominative singular, masculine | Not fragrant. Heard asurabhiś (असुरभिश्) before ca (च). |
| pṛthivī-mātra-vṛttiḥ (पृथिवी-मात्र-वृत्तिः) | nominative singular, masculine | Occurring in earth alone. |
The phrases
This is why 10 could define earth as what possesses smell.
Sanskrit in this line
Surabhiḥ (सुरभिः) before the vowel of asurabhiḥ (असुरभिः) is surabhir (सुरभिर्).
Say it back
Say the two smells, and the one substance.