9.8

Tattvārtha Sūtra / 9. Saṃvara (संवर) / 9.8

मार्गाच्यवननिर्जरार्थं परिषहोढव्याः परीषहाः

mārgācyavananirjarārthaṃ pariṣahoḍhavyāḥ parīṣahāḥ

The line

A compound: mārgācya (मार्गाच्य), a forest, wearing away, and a thing, a meaning, pariṣahoḍhavya (परिषहोढव्य), a hardship endured.

Where it sits

In Tattvārtha (तत्त्वार्थ) Sūtra (सूत्र), adhyāya (अध्याय) 9. Saṃvara (संवर) and nirjarā (निर्जरा). Stoppage, and the wearing away. The words of this line are the ones to keep. A shorter line after this one may leave them unsaid.

Split: mārgācya-vana-nirjarā-arthaṃ (मार्गाच्य-वन-निर्जरा-अर्थं) + pariṣahoḍhavyāḥ (परिषहोढव्याः) + parīṣahāḥ (परीषहाः)

Sanskrit, in depth

The words

WordGrammarSense
mārgācya-vana-nirjarā-arthaṃ (मार्गाच्य-वन-निर्जरा-अर्थं)accusative singular, masculinea compound: mārgācya (मार्गाच्य), a forest, wearing away, and a thing, a meaning. Read it from the end
pariṣahoḍhavyāḥ (परिषहोढव्याः)nominative pluralpariṣahoḍhavya (परिषहोढव्य)
parīṣahāḥ (परीषहाः)nominative plurala hardship endured

The phrases

mārgācya-vana-nirjarā-arthaṃ (मार्गाच्य-वन-निर्जरा-अर्थं) is a compound: mārgācya (मार्गाच्य), a forest, wearing away, and a thing, a meaning. Read it from the end. It stands as accusative singular, masculine. pariṣahoḍhavyāḥ (परिषहोढव्याः) is pariṣahoḍhavya (परिषहोढव्य). It stands as nominative plural.

parīṣahāḥ (परीषहाः) is a hardship endured. It stands as nominative plural.

Sanskrit in this line

mārgācya-vana-nirjarā-arthaṃ (मार्गाच्य-वन-निर्जरा-अर्थं) is one compound. The hyphen is a teaching mark. Only the last member wears the case.

Say it back

Cover the English. Gloss mārgācya-vana-nirjarā-arthaṃ (मार्गाच्य-वन-निर्जरा-अर्थं) and pariṣahoḍhavyāḥ (परिषहोढव्याः).

Next

9.9. A compound: kṣutpi (क्षुत्पि), pāsā (पासा), śīto (शीतो), ṣṇada (ष्णद), ṃśama (ंशम), śaka (शक), nāgnyā (नाग्न्या), rati (रति), strī (स्त्री), caryā (चर्या), niṣa (निष), dyāśa (द्याश), yyākro (य्याक्रो), śava (शव).