Tattvārtha Sūtra / Adhyāya 4

Adhyāya 4

Summary

Adhyāya (अध्याय) 4 is the gods and the heavenly abodes. The classes of gods, their lifespans, and their places continue the map of beings. A god, in this book, is a kind of soul with a kind of body and a kind of karma, not a creator of the path.

नेपालीमा

अध्याय ४ देवता र स्वर्गीय स्थान हुन्। देवताका वर्ग, आयु र ठाउँले प्राणीको नक्सालाई अघि बढाउँछन्। यो पुस्तकमा देवता एक प्रकारको जीव हो, एक प्रकारको शरीर र एक प्रकारको कर्मसहित, मार्गको स्रष्टा होइन।

The gods and the heavenly abodes.

42 of 42 lines in this chapter are written out word by word.

Line
4.1देवाश् चतुर्णिकायाः
devāś caturṇikāyāḥ
A god, a compound: four, and ṇikāya (णिकाय).
4.2आदितस् त्रिषु पीतान्तलेश्याः
āditas triṣu pītāntaleśyāḥ
āditas (आदित), in three, pītāntaleśya (पीतान्तलेश्य).
4.3दशाष्टपंचद्वादशविकल्पाः कल्पोपपन्नपर्यन्ताः
daśāṣṭapaṃcadvādaśavikalpāḥ kalpopapannaparyantāḥ
A compound: daśā (दशा), ṣṭapa (ष्टप), ṃcadvā (ंचद्वा), daśa (दश), and an alternative, a division, kalpopapannaparyanta (कल्पोपपन्नपर्यन्त).
4.4इन्द्रसामानिकत्रायस्त्रिंशपारिषदात्मरक्षलोकपालानीक — प्रकीर्णकाभियोग्यकिल्बिषिकाश् चैकशः
indrasāmānikatrāyastriṃśapāriṣadātmarakṣalokapālānīka — prakīrṇakābhiyogyakilbiṣikāś caikaśaḥ
A compound: indra (इन्द्र), sāmā (सामा), nika (निक), trāya (त्राय), stri (स्त्रि), ṃśapā (ंशपा), riṣa (रिष), dātma (दात्म), rakṣa (रक्ष), the world, pālā (पाला), and nīka (नीक).
4.5त्रायस्त्रिंशलोकपालवर्ज्या व्यन्तरज्योतिष्काः
trāyastriṃśalokapālavarjyā vyantarajyotiṣkāḥ
A compound: trāya (त्राय), striṃśa (स्त्रिंश), the world, pāla (पाल), and varjya (वर्ज्य), vyantarajyotiṣka (व्यन्तरज्योतिष्क).
4.6पूर्वयोर् द्वीन्द्राः
pūrvayor dvīndrāḥ
Of the earlier, dvīndra (द्वीन्द्र).
4.7कायप्रवीचारा आ ऐशानात्
kāyapravīcārā ā aiśānāt
A compound: a body, pravī (प्रवी), and cāra (चार), ā (आ), because of aiśāna (ऐशान).
4.8शेषाः स्पर्शरूपशब्दमनः प्रवीचाराः
śeṣāḥ sparśarūpaśabdamanaḥ pravīcārāḥ
The rest, what remains over, a compound: touch, a form, a word, and mana (मन), pravīcāra (प्रवीचार).
4.9परेऽप्रवीचाराः
pare 'pravīcārāḥ
In another, the higher, apravīcāra (अप्रवीचार).
4.10भवनवासिनोऽसुरनागविद्युत्सुपर्णाग्निवातस्तनितोदधिद्वीपदिक्कुमाराः
bhavanavāsino 'suranāgavidyutsuparṇāgnivātastanitodadhidvīpadikkumārāḥ
A compound: a dwelling, and vāsina (वासिन), asuranāgavidyutsuparṇāgnivātastanitodadhidvīpadikkumāra (असुरनागविद्युत्सुपर्णाग्निवातस्तनितोदधिद्वीपदिक्कुमार).
4.11व्यन्तराः किंनरकिंपुरुषमहोरगगन्धर्वयक्षराक्षसभूतपिशाचाः
vyantarāḥ kiṃnarakiṃpuruṣamahoragagandharvayakṣarākṣasabhūtapiśācāḥ
vyantara (व्यन्तर), a compound: kiṃna (किंन), raki (रकि), ṃpuru (ंपुरु), ṣama (षम), horaga (होरग), smell, rvaya (र्वय), kṣarā (क्षरा), kṣasa (क्षस), an element, and piśāca (पिशाच).
4.12ज्योतिष्काः सूर्याचन्द्रमसौ ग्रहनक्षत्रप्रकीर्णकतारकाश् च
jyotiṣkāḥ sūryācandramasau grahanakṣatraprakīrṇakatārakāś ca
jyotiṣka (ज्योतिष्क), sūryācandramasa (सूर्याचन्द्रमस), grahanakṣatraprakīrṇakatārakāś (ग्रहनक्षत्रप्रकीर्णकतारकाश्) and.
4.13मेरुप्रदक्षिणा नित्यगतयो नृलोके
merupradakṣiṇā nityagatayo nṛloke
A compound: merupra (मेरुप्र), and the gift to the priests, a compound: eternal, and gataya (गतय), in nṛloka (नृलोक).
4.14तत्कृतः कालविभागः
tatkṛtaḥ kālavibhāgaḥ
A compound: that, and made, done, a compound: time, and disjunction.
4.15बहिरवस्थिताः
bahir avasthitāḥ
Many, avasthita (अवस्थित).
4.16वैमानिकाः
vaimānikāḥ
vaimānika (वैमानिक).
4.17कल्पोपपन्नाः कल्पातीताश् च
kalpopapannāḥ kalpātītāś ca
kalpopapanna (कल्पोपपन्न), kalpātītāś (कल्पातीताश्) and.
4.18उपर्युपरि
upary upari
upary (उपर्य्), in upara (उपर).
4.19सौधर्मैशानसानत्कुमारमाहेन्द्रब्रह्मब्रह्मोत्तरलान्तवकापिष्ठशुक्रमहाशुक्रशतारसहस्रारेष्वानतप्राणतयोरारणाच्युतयोर् नवसु ग्रैवेयकेषु विजयवैजयन्तजयन्तापराजितेषु सर्वार्थसिद्धौ च
saudharmaiśānasānatkumāramāhendrabrahmabrahmottaralāntavakāpiṣṭhaśukramahāśukraśatārasahasrāreṣv ānataprāṇatayor āraṇācyutayor navasu graiveyakeṣu vijayavaijayantajayantāparājiteṣu sarvārthasiddhau ca
A compound: saudha (सौध), rmai (र्मै), śāna (शान), sāna (सान), tkumā (त्कुमा), ramā (रमा), hendra (हेन्द्र), brahma (ब्रह्म), brahmo (ब्रह्मो), ttara (त्तर), lānta (लान्त), vakā (वका), piṣṭhaśu (पिष्ठशु), order.
4.20स्थितिप्रभावसुखद्युतिलेश्याविशुद्धीन्द्रियावधिविषयतोऽधिकाः
sthitiprabhāvasukhadyutileśyāviśuddhīndriyāvadhiviṣayato 'dhikāḥ
A compound: duration, prabhāva (प्रभाव), pleasure, dyuti (द्युति), leśyā (लेश्या), viśu (विशु), ddhī (द्धी), ndri (न्द्रि), yāva (याव), dhivi (धिवि), and ṣayata (षयत), adhika (अधिक).
4.21गतिशरीरपरिग्रहाभिमानतो हीनाः
gatiśarīraparigrahābhimānato hīnāḥ
A compound: going, a course, the body, pari (परि), grahā (ग्रहा), bhimā (भिमा), and nata (नत), hīna (हीन).
4.22पीतपद्मशुक्ललेश्या द्वित्रिशेषेषु
pītapadmaśuklaleśyā dvitriśeṣeṣu
pītapadmaśuklaleśya (पीतपद्मशुक्ललेश्य), in a compound: two, three, and the rest, what remains over.
4.23प्राग्ग्रैवेयकेभ्यः कल्पाः
prāggraiveyakebhyaḥ kalpāḥ
For prāggraiveyaka (प्राग्ग्रैवेयक), kalpa (कल्प).
4.24ब्रह्मलोकालया लौकान्तिकाः
brahmalokālayā laukāntikāḥ
brahmalokālaya (ब्रह्मलोकालय), laukāntika (लौकान्तिक).
4.25सारस्वतादित्यवह्न्यरुणगर्दतोयतुषिताव्याबाधारिष्टाश् च
sārasvatādityavahnyaruṇagardatoyatuṣitāvyābādhāriṣṭāś ca
A compound: sāra (सार), svatā (स्वता), ditya (दित्य), fire, aruṇa (अरुण), garda (गर्द), toya (तोय), tuṣi (तुषि), tāvyā (ताव्या), bādhā (बाधा), and riṣṭa (रिष्ट) and.
4.26विजयादिषु द्विचरमाः
vijayādiṣu dvicaramāḥ
In vijayāda (विजयाद), dvicarama (द्विचरम).
4.27औपपादिकमनुष्येभ्यः शेषास् तिर्यग्योनयः
aupapādikamanuṣyebhyaḥ śeṣās tiryagyonayaḥ
For aupapādikamanuṣya (औपपादिकमनुष्य), the rest, what remains over, a compound: tiryagyo (तिर्यग्यो), and a standpoint.
4.28स्थितिरसुरनागसुपर्णद्वीपशेषाणां सागरोपमत्रिपल्योप्मार्द्धहीनमिता
sthitir asuranāgasuparṇadvīpaśeṣāṇāṃ sāgaropamatripalyopmārddhahīnamitā
Duration, of a compound: asura (असुर), nāga (नाग), supa (सुप), rṇadvīpa (र्णद्वीप), and the rest, what remains over, sāgaropamatripalyopmārddhahīnamita (सागरोपमत्रिपल्योप्मार्द्धहीनमित).
4.29सौधर्मैशानयोः सागरोपमे अधिके
saudharmaiśānayoḥ sāgaropame adhike
Of a compound: saudha (सौध), rmaiśā (र्मैशा), and a standpoint, in sāgaropama (सागरोपम), in adhika (अधिक).
4.30सानत्कुमारमाहेन्द्रयोः सप्त
sānatkumāramāhendrayoḥ sapta
Of sānatkumāramāhendra (सानत्कुमारमाहेन्द्र), seven.
4.31त्रिसप्तनवैकादशत्रयोदशपञ्चदशभिरधिकानि तु
trisaptanavaikādaśatrayodaśapañcadaśabhir adhikāni tu
trisaptanavaikādaśatrayodaśapañcadaśabhir (त्रिसप्तनवैकादशत्रयोदशपञ्चदशभिर्), adhika (अधिक) but.
4.32आरणाच्युतादूर्ध्वमेकैकेन नवसु ग्रैवेयकेषु विजयादिषु सर्वार्थसिद्धौ च
āraṇācyutād ūrdhvam ekaikena navasu graiveyakeṣu vijayādiṣu sarvārthasiddhau ca
Because of āraṇācyuta (आरणाच्युत), upward, by means of a compound: one, and one, navasu (नवसु), in graiveyaka (ग्रैवेयक), in vijayāda (विजयाद), a compound: all, a thing.
4.33अपरा पल्योपममधिकम्
aparā palyopamam adhikam
apara (अपर), palyopama (पल्योपम), more.
4.34परतः परतः पूर्वापूर्वाऽनन्तरा
parataḥ parataḥ pūrvāpūrvā 'nantarā
From another, from another, a compound: the earlier, and the unseen, the immediate predecessor.
4.35नारकाणां च द्वितीयादिषु
nārakāṇāṃ ca dvitīyādiṣu
Not of araka (अरक) and, in dvitīyāda (द्वितीयाद).
4.36दशवर्षसहस्राणि प्रथमायाम्
daśavarṣasahasrāṇi prathamāyām
In a compound: daśa (दश), varṣa (वर्ष), with, and srāṇa (स्राण), of prathamāya (प्रथमाय).
4.37भवनेषु च
bhavaneṣu ca
In a dwelling and.
4.38व्यन्तराणां च
vyantarāṇāṃ ca
Of vyantara (व्यन्तर) and.
4.39परा पल्योपममधिकम्
parā palyopamam adhikam
Another, the higher, palyopama (पल्योपम), more.
4.40ज्योतिष्काणां च
jyotiṣkāṇāṃ ca
Of jyotiṣka (ज्योतिष्क) and.
4.41तदष्टभागोऽपरा
tadaṣṭabhāgo 'parā
tadaṣṭabhāga (तदष्टभाग), apara (अपर).
4.42लौकान्तिकानामष्टौ सागरोपमाणि सर्वेषाम्
laukāntikānām aṣṭau sāgaropamāṇi sarveṣām
A compound: laukā (लौका), ntikā (न्तिका), and by name, indeed, eight, sāgaropama (सागरोपम), of of all.