5.1.8
Vaiśeṣika Sūtra / Adhyāya 5 / 5.1.8
नोदनविशेषाभावान्नोर्ध्वं न तिर्यग्गमनम्
nodanaviśeṣābhāvānnordhvaṃ na tiryaggamanam
The line
Not udanaviśeṣābhāvānnordhva (उदनविशेषाभावान्नोर्ध्व), not tiryaggamana (तिर्यग्गमन).
Where it sits
In Vaiśeṣika (वैशेषिक) Sūtra (सूत्र), adhyāya (अध्याय) 5. Action: movement in the hand, and what sets a thing moving. The line is short. saṃyoga-abhāve (संयोग-अभावे) from 5.1.7 is still in force. A sūtra (सूत्र) leaves a word out when the line before still holds it. That carrying is anuvṛtti (अनुवृत्ति).
Split: na (न) + udanaviśeṣābhāvānnordhvaṃ (उदनविशेषाभावान्नोर्ध्वं) + na (न) + tiryaggamanam (तिर्यग्गमनम्)
Sanskrit, in depth
The words
| Word | Grammar | Sense |
|---|---|---|
| na (न) | indeclinable | not |
| udanaviśeṣābhāvānnordhvaṃ (उदनविशेषाभावान्नोर्ध्वं) | accusative singular, masculine, or nominative or accusative singular, neuter | udanaviśeṣābhāvānnordhva (उदनविशेषाभावान्नोर्ध्व) |
| na (न) | indeclinable | not |
| tiryaggamanam (तिर्यग्गमनम्) | accusative singular, masculine, or nominative or accusative singular, neuter | tiryaggamana (तिर्यग्गमन) |
The phrases
na (न) is not. It stands as indeclinable. udanaviśeṣābhāvānnordhvaṃ (उदनविशेषाभावान्नोर्ध्वं) is udanaviśeṣābhāvānnordhva (उदनविशेषाभावान्नोर्ध्व). It stands as accusative singular, masculine, or nominative or accusative singular, neuter.
na (न) is not. It stands as indeclinable. tiryaggamanam (तिर्यग्गमनम्) is tiryaggamana (तिर्यग्गमन). It stands as accusative singular, masculine, or nominative or accusative singular, neuter.
Sanskrit in this line
udanaviśeṣābhāvānnordhvaṃ (उदनविशेषाभावान्नोर्ध्वं) is accusative singular, masculine, or nominative or accusative singular, neuter. That ending is the work an English preposition would do.
Say it back
Cover the English. Gloss udanaviśeṣābhāvānnordhvaṃ (उदनविशेषाभावान्नोर्ध्वं) and tiryaggamanam (तिर्यग्गमनम्).
Next
5.1.9. A compound: effort, viśe (विशे), ṣānno (षान्नो), and dana (दन), a difference.