Word List

Index

This is a lookup, not a lesson to memorize in order. Find the word. The “Like” column names the lesson word whose endings it takes. Put that ending on it. The eight jobs are still learned on छात्र, छात्रा, and पुस्तकम् first. A new word is for looking up.

Shape	Like	Lesson
Masculine, ends in अ	छात्रः	Lesson 1
Feminine, ends in आ	छात्रा	Lesson 4
Neuter, ends in अ	पुस्तकम्	Lesson 5
Ends in उ	गुरुः	Lesson 25
Masculine, ends in इ	अग्निः	Lesson 26
Ends in ई	नदी	Lesson 27
Feminine, ends in इ	बुद्धिः	Lesson 28
Ends in ऋ	पिता, माता	Lesson 29

Words already used in the lessons are listed too, so this page is the place to look.

A whole group, such as the twelve months or the parts of the body, is a word set. The sentences for those groups are on the set’s own page. Birds, festivals, gods, fruit, the clock, and the Bagmati are there too. The words that return in a śloka are the verse word sets. The column a word takes is still named here, or on that page.

How to put a word into a sentence

ग्रामः means village, गाउँ. It is like छात्रः. “To the village” is the object: ग्रामम्, written ग्रामं before a consonant. ग्रामं गच्छामि। “I go to the village.” म गाउँ जान्छु।

मित्रम् means friend, साथी. It is like पुस्तकम्, a thing-word in its endings, even though a friend is a person. “Of the friend” is मित्रस्य. इदं मित्रस्य पुस्तकम् अस्ति। “This is the friend’s book.” यो साथीको पुस्तक हो। The call is हे मित्र, which Lesson 19: Commands already uses.

वायुः means wind, हावा. It is like गुरुः. “With the wind” is वायुना, not वायुेण. वायुना सह अहं गच्छामि।

पुत्री means daughter, छोरी. It is like नदी. The subject is पुत्री, with no visarga. “Of the daughter” is पुत्र्याः. इदं पुत्र्याः पुस्तकम् अस्ति। “This is the daughter’s book.”

People

Word	Like	Nepali	Meaning
छात्रः	छात्रः	विद्यार्थी	student, a man
छात्रा	छात्रा	विद्यार्थी	student, a woman
नरः	छात्रः	मान्छे	man
जनः	छात्रः	मानिस	person
बालः	छात्रः	बालक	boy
बालिका	छात्रा	बालिका	girl
पुत्रः	छात्रः	छोरा	son
पुत्री	नदी	छोरी	daughter
कन्या	छात्रा	कन्या	girl, daughter
भ्राता	पिता	दाजु	brother
पिता	पिता	बाबा	father
माता	माता	आमा	mother
भार्या	छात्रा	श्रीमती	wife
पत्नी	नदी	पत्नी	wife
मित्रम्	पुस्तकम्	साथी	friend
देवः	छात्रः	देवता	god
देवी	नदी	देवी	goddess
शिष्यः	छात्रः	शिष्य	pupil
अध्यापकः	छात्रः	शिक्षक	teacher
गुरुः	गुरुः	गुरु	teacher
सेवकः	छात्रः	सेवक	servant
नारी	नदी	नारी	woman
बन्धुः	गुरुः	बन्धु	kinsman
शत्रुः	गुरुः	शत्रु	enemy
साधुः	गुरुः	साधु	a good man
भिक्षुः	गुरुः	भिक्षु	monk
ऋषिः	अग्निः	ऋषि	sage
कविः	अग्निः	कवि	poet
मुनिः	अग्निः	मुनि	sage

Places

Word	Like	Nepali	Meaning
गृहम्	पुस्तकम्	घर	house
ग्रामः	छात्रः	गाउँ	village
नगरम्	पुस्तकम्	शहर	city
देशः	छात्रः	देश	country
मार्गः	छात्रः	बाटो	road
वनम्	पुस्तकम्	जङ्गल	forest
पर्वतः	छात्रः	पहाड	mountain
क्षेत्रम्	पुस्तकम्	खेत	field
विद्यालयः	छात्रः	विद्यालय	school
मन्दिरम्	पुस्तकम्	मन्दिर	temple
समुद्रः	छात्रः	समुद्र	sea
उद्यानम्	पुस्तकम्	बगैंचा	garden
नदी	नदी	नदी	river
भूमिः	बुद्धिः	भूमि	ground, earth
पृथ्वी	नदी	पृथ्वी	earth

Time

Word	Like	Nepali	Meaning
दिनम्	पुस्तकम्	दिन	day
रात्रिः	बुद्धिः	रात	night
मासः	छात्रः	महिना	month
वर्षम्	पुस्तकम्	वर्ष	year
कालः	छात्रः	काल	time
क्षणः	छात्रः	क्षण	moment

अद्य, श्वः, ह्यः, अधुना, कदा, and पुनः do not take these endings. They are in Lesson 30: Small Words. The days, the months, the seasons, and the parts of the day are Days, Months, Seasons, and Times of Day.

The body

Word	Like	Nepali	Meaning
शरीरम्	पुस्तकम्	शरीर	body
हस्तः	छात्रः	हात	hand
पादः	छात्रः	खुट्टा	foot
नेत्रम्	पुस्तकम्	आँखा	eye
मुखम्	पुस्तकम्	मुख	face, mouth
कर्णः	छात्रः	कान	ear
हृदयम्	पुस्तकम्	मुटु	heart

बिकासस्य हस्तः। “Bikash’s hand.” The “of” ending on the name is still -स्य, from Lesson 1. हस्तः is the subject of that phrase: the hand is the thing being named. इदं बिकासस्य हृदयम् अस्ति। “This is Bikash’s heart.” The rest of the body is The Body.

Food and water

Word	Like	Nepali	Meaning
अन्नम्	पुस्तकम्	खाना	food
फलम्	पुस्तकम्	फल	fruit
जलम्	पुस्तकम्	पानी	water
दुग्धम्	पुस्तकम्	दूध	milk
ओदनः	छात्रः	भात	cooked rice
लवणम्	पुस्तकम्	नुन	salt

Rice, milk, tastes, and the rest are on Food.

The world outside

Word	Like	Nepali	Meaning
वृक्षः	छात्रः	रुख	tree
पुष्पम्	पुस्तकम्	फूल	flower
सूर्यः	छात्रः	सूर्य	sun
चन्द्रः	छात्रः	चन्द्रमा	moon
आकाशः	छात्रः	आकाश	sky
मेघः	छात्रः	बादल	cloud
वायुः	गुरुः	हावा	wind
अग्निः	अग्निः	आगो	fire
प्रकाशः	छात्रः	उज्यालो	light

Rain, wind, and snow are on Weather. Leaf, root, and seed are on Plants.

Animals

Word	Like	Nepali	Meaning
अश्वः	छात्रः	घोडा	horse
गजः	छात्रः	हात्ती	elephant
सिंहः	छात्रः	सिंह	lion
व्याघ्रः	छात्रः	बाघ	tiger
शुनकः	छात्रः	कुकुर	dog
मार्जारः	छात्रः	बिरालो	cat
मत्स्यः	छात्रः	माछा	fish
पशुः	गुरुः	पशु	animal

The cow, the bird, and the rest are on Animals.

Study

Word	Like	Nepali	Meaning
पुस्तकम्	पुस्तकम्	पुस्तक	book
पाठः	छात्रः	पाठ	lesson
शब्दः	छात्रः	शब्द	word
अर्थः	छात्रः	अर्थ	meaning
प्रश्नः	छात्रः	प्रश्न	question
उत्तरम्	पुस्तकम्	उत्तर	answer
लेखः	छात्रः	लेख	writing
ग्रन्थः	छात्रः	ग्रन्थ	book, a whole work
भाषा	छात्रा	भाषा	language
विद्या	छात्रा	विद्या	learning
कथा	छात्रा	कथा	story
शिक्षा	छात्रा	शिक्षा	instruction
ज्ञानम्	पुस्तकम्	ज्ञान	knowledge
बुद्धिः	बुद्धिः	बुद्धि	intellect
मतिः	बुद्धिः	मति	thought
शक्तिः	बुद्धिः	शक्ति	power
शान्तिः	बुद्धिः	शान्ति	peace
स्मृतिः	बुद्धिः	स्मृति	memory
गतिः	बुद्धिः	गति	course, going
नीतिः	बुद्धिः	नीति	conduct
जातिः	बुद्धिः	जाति	kind, birth
वाणी	नदी	वाणी	speech
लक्ष्मी	नदी	लक्ष्मी	fortune

A sentence from the list

ग्रामं गच्छामि। I go to the village.
वनं गच्छामि। I go to the forest. वनम् is like पुस्तकम्, so the object is वनम्, written वनं.
सूर्यः आकाशे अस्ति। The sun is in the sky. आकाशे is the “in” form, like छात्रे.
वृक्षे पुष्पम् अस्ति। A flower is on the tree. वृक्षे is “in, on the tree,” like छात्रे. पुष्पम् keeps म् before अस्ति.
अश्वः मार्गं गच्छति। The horse goes along the road. मार्गम् is the object, written मार्गं.
शुनकः गृहे अस्ति। The dog is in the house.
इदं दुग्धं मित्राय अस्ति। This milk is for the friend. दुग्धम् is written दुग्धं before मित्राय. मित्राय is “for the friend,” and because मित्रम् is like पुस्तकम्, “for” is मित्राय, the neuter “for” ending from Lesson 5: Neuter Singular.