Mūlamadhyamakakārikā / 5. Dhātu (धातु)

5. Dhātu (धातु)

Summary

Chapter 5 is the elements. The element of earth and the rest, and space, are examined the way the aggregates were. An element with its own nature would not depend on the characteristics that are said to mark it. With those characteristics, it is not prior to them.

नेपालीमा

अध्याय ५ धातु हुन्। पृथ्वी धातु र अरू, अनि आकाश, स्कन्धझैँ जाँचिएका छन्। आफ्नै स्वभाव भएको धातु उसलाई चिनाउने भनिएका लक्षणमा भर पर्दैनथ्यो। ती लक्षणसँग ऊ तिनीभन्दा अघि होइन।

The elements.

8 of 8 lines in this chapter are written out word by word.

Line
5.1नाकाशं विद्यते किंचित् पूर्वमाकाशलक्षणात् । अलक्षणं प्रसज्येत स्यात् पूर्वं यदि लक्षणात्
nākāśaṃ vidyate kiṃcit pūrvam ākāśalakṣaṇāt / alakṣaṇaṃ prasajyeta syāt pūrvaṃ yadi lakṣaṇāt
Not akāśa (अकाश), is found, what, some, at all, the earlier, because of a compound: space, and a mark, alakṣaṇa (अलक्षण), prasajyeta (प्रसज्येत), it would be.
5.2अलक्षणो न कश्चिच् च भावः संविद्यते क्व चित् । असत्यलक्षणे भावे क्रमतां कुह लक्षणम्
alakṣaṇo na kaścic ca bhāvaḥ saṃvidyate kva cit / asaty alakṣaṇe bhāve kramatāṃ kuha lakṣaṇam
alakṣaṇa (अलक्षण), not kaścic (कश्चिच्) and, a being, a state, in saṃvidyata (संविद्यत), where, some, at all, not truth, in alakṣaṇa (अलक्षण), in in a state, a compound:.
5.3नालक्षणे लक्षणस्य प्रवृत्तिर् न सलक्षणे । सलक्षणालक्षणाभ्यां नाप्यन्यत्र प्रवर्तते
nālakṣaṇe lakṣaṇasya pravṛttir na salakṣaṇe / salakṣaṇālakṣaṇābhyāṃ nāpy anyatra pravartate
Not in alakṣaṇa (अलक्षण), of a mark, activity, not in salakṣaṇa (सलक्षण), by means of a compound: sala (सल), kṣaṇā (क्षणा), and a mark, not also, even. api.
5.4लक्षणासंप्रवृत्तौ च न लक्ष्यमुपपद्यते । लक्ष्यस्यानुपपत्तौ च लक्षणस्याप्यसंभवः
lakṣaṇāsaṃpravṛttau ca na lakṣyam upapadyate / lakṣyasyānupapattau ca lakṣaṇasyāpy asaṃbhavaḥ
lakṣaṇāsaṃpravṛtta (लक्षणासंप्रवृत्त) and, not lakṣya (लक्ष्य), fits, lakṣyasyānupapatta (लक्ष्यस्यानुपपत्त) and, a compound: a mark, and syāpya (स्याप्य), asaṃbhava (असंभव).
5.5तस्मान् न विद्यते लक्ष्यं लक्षणं नैव विद्यते । लक्ष्यलक्षणनिर्मुक्तो नैव भावोऽपि विद्यते
tasmān na vidyate lakṣyaṃ lakṣaṇaṃ naiva vidyate / lakṣyalakṣaṇanirmukto naiva bhāvo 'pi vidyate
Therefore. tasmāt (तस्मात्) before n, not is found, lakṣya (लक्ष्य), a mark, not just, is found, a compound: lakṣya (लक्ष्य), a mark, and nirmukta (निर्मुक्त), not just, a.
5.6अविद्यमाने भावे च कस्याभावो भविष्यति । भावाभावविधर्मा च भावाभावाववैति कः
avidyamāne bhāve ca kasyābhāvo bhaviṣyati / bhāvābhāvavidharmā ca bhāvābhāvāv avaiti kaḥ
In a compound: avidya (अविद्य), and a measure, a means of knowing, in in a state and, of of whom, absence, will be, a compound: a state, absence.
5.7तस्मान्न भावो नाभावो न लक्ष्यं नापि लक्षणम् । आकाशमाकाशसमा धातवः पञ्च येऽपरे
tasmānna bhāvo nābhāvo na lakṣyaṃ nāpi lakṣaṇam / ākāśam ākāśasamā dhātavaḥ pañca ye 'pare
Therefore. tasmāt (तस्मात्) before n, not a being, a state. bhāvaḥ (भावः) before a voiced sound, not a being, a state. bhāvaḥ (भावः) before a voiced sound, not.
5.8अस्तित्वं ये तु पश्यन्ति नास्तित्वं चाल्पबुद्धयः । भावानां ते न पश्यन्ति द्रष्टव्योपशमं शिवम्
astitvaṃ ye tu paśyanti nāstitvaṃ cālpabuddhayaḥ / bhāvānāṃ te na paśyanti draṣṭavyopaśamaṃ śivam
Is, you, who, which but, in paśyanta (पश्यन्त), is not, you, a compound: cālpa (चाल्प), one who has woken, and yaḥa (यःअ), of of beings, they, those, not in.