Mūlamadhyamakakārikā / 27. Dṛṣṭi (दृष्टि)

27. Dṛṣṭi (दृष्टि)

Summary

Chapter 27 is views. The self is eternal, or it is cut off, or the world has an end, or it does not. Each view needs a self or a world with its own nature, and that is what the book has not found. The last chapter does not add a view called emptiness to the list. It refuses the list.

नेपालीमा

अध्याय २७ दृष्टि हुन्। आत्मा नित्य हो, वा उच्छिन्न हो, वा संसारको अन्त्य छ, वा छैन। हरेक दृष्टिलाई आफ्नै स्वभाव भएको आत्मा वा संसार चाहिन्छ, र पुस्तकले त्यो पाएको छैन। अन्तिम अध्यायले शून्यता नामको दृष्टि सूचीमा थप्दैन। सूचीलाई अस्वीकार गर्छ।

Views.

30 of 30 lines in this chapter are written out word by word.

Line
27.1	अभूमतीतमध्वानं नाभूवमिति दृष्टयः । यास् ताः शाश्वतलोकाद्याः पूर्वान्तं समुपाश्रिताः abhūm atītam adhvānaṃ nābhūvam iti dṛṣṭayaḥ / yās tāḥ śāśvatalokādyāḥ pūrvāntaṃ samupāśritāḥ abhūm (अभूम्), gone beyond, adhvāna (अध्वान), not abhūva (अभूव) thus, a compound: seen, and yaḥa (यःअ), yās (यास्), tāḥ (ताः), a compound: permanent, and lokādya (लोकाद्य).
27.2	दृष्टयो न भविष्यामि किमन्योऽनागतेऽध्वनि । भविष्यामीति चान्ताद्या अपरान्तं समाश्रिताः dṛṣṭayo na bhaviṣyāmi kim anyo 'nāgate 'dhvani / bhaviṣyāmīti cāntādyā aparāntaṃ samāśritāḥ dṛṣṭaya (दृष्टय), not in bhaviṣyāma (भविष्याम), what, other, in anāgata (अनागत), in adhvana (अध्वन), in bhaviṣyāmīta (भविष्यामीत), cāntādya (चान्ताद्य), aparānta (अपरान्त), a compound: an.
27.3	अभूमतीतमध्वानमित्येतन् नोपपद्यते । यो हि जन्मसु पूर्वेषु स एव न भवत्ययम् abhūm atītam adhvānam ity etan nopapadyate / yo hi janmasu pūrveṣu sa eva na bhavaty ayam abhūm (अभूम्), gone beyond, adhvāna (अध्वान) thus, etan (एतन्), does not fit, who, which. yaḥ (यः) before a voiced sound. janmasu (जन्मसु), in the earlier, he, that.
27.4	स एवात्मेति तु भवेदुपादानं विशिष्यते । उपादानविनिर्मुक्त आत्मा ते कतमः पुनः sa evātmeti tu bhaved upādānaṃ viśiṣyate / upādānavinirmukta ātmā te katamaḥ punaḥ He, that. saḥ (सः) before a consonant just, the self thus but, would be. bhavet before a voiced sound, the material, in viśiṣyata (विशिष्यत), a.
27.5	उपादानविनिर्मुक्तो नास्त्यात्मेति कृते सति । स्यादुपादानमेवात्मा नास्ति चात्मेति वः पुनः upādānavinirmukto nāsty ātmeti kṛte sati / syād upādānam evātmā nāsti cātmeti vaḥ punaḥ A compound: the material, and freed from, is not. nāsti (नास्ति) before a vowel, the self thus, in made, done, in when it is, it being so, it would.
27.6	न चोपादानमेवात्मा व्येति तत् समुदेति च । कथं हि नामोपादानमुपादाता भविष्यति na copādānam evātmā vyeti tat samudeti ca / kathaṃ hi nāmopādānam upādātā bhaviṣyati Not a compound: and, and the material just, the self, in vyeta (व्येत), that, in samudeta (समुदेत) and, how. A compound: by name, indeed, and the.
27.7	अन्यः पुनरुपादानादात्मा नैवोपपद्यते । गृह्येत ह्यनुपादानो यद्यन्यो न च गृह्यते anyaḥ punar upādānād ātmā naivopapadyate / gṛhyeta hy anupādāno yady anyo na ca gṛhyate Another, again, because of the material, the self, not just, fits, gṛhyeta (गृह्येत). anupādāna (अनुपादान), if. yadi before a vowel, another, not and, is.
27.8	एवं नान्य उपादानान् न चोपादानमेव सः । आत्मा नास्त्यनुपादानो नापि नास्त्येष निश्चयः evaṃ nānya upādānān na copādānam eva saḥ / ātmā nāsty anupādāno nāpi nāsty eṣa niścayaḥ Thus, not other, the material, not a compound: and, and the material just, he, that, the self, is not. nāsti (नास्ति) before a vowel, anupādāna (अनुपादान).
27.9	नाभूमतीतमध्वानमित्येतन् नोपपद्यते । यो हि जन्मसु पूर्वेषु ततोऽन्यो न भवत्ययम् nābhūm atītam adhvānam ity etan nopapadyate / yo hi janmasu pūrveṣu tato 'nyo na bhavaty ayam nābhūm (नाभूम्), gone beyond, adhvāna (अध्वान) thus, etan (एतन्), does not fit, who, which. yaḥ (यः) before a voiced sound. janmasu (जन्मसु), in the earlier, from that.
27.10	यदि ह्ययं भवेदन्यः प्रत्याख्यायापि तं भवेत् । तथैव च स संतिष्ठेत् तत्र जायेत चामृतः yadi hy ayaṃ bhaved anyaḥ pratyākhyāyāpi taṃ bhavet / tathaiva ca sa saṃtiṣṭhet tatra jāyeta cāmṛtaḥ If. This, would be. bhavet before a voiced sound, another, for a compound: toward, against, and ākhya (आख्य) even, him, that, would be, so, in.
27.11	उच्छेदः कर्मणां नाशः कृतमन्येन कर्म च । प्रतिसंवेदयेदन्य एवमादि प्रसज्यते ucchedaḥ karmaṇāṃ nāśaḥ kṛtam anyena karma ca / pratisaṃvedayed anya evam ādi prasajyate Cutting off, a compound: action, and ṇāṃa (णांअ), destruction, done, others, not an action and, a compound: toward, against, saṃve (संवे), and.
27.12	नाप्यभूत्वा समुद्भूतो दोषो ह्यत्र प्रसज्यते । कृतको वा भवेदात्मा संभूतो वाप्यहेतुकः nāpy abhūtvā samudbhūto doṣo hy atra prasajyate / kṛtako vā bhaved ātmā saṃbhūto vāpy ahetukaḥ Not also, even. api before a vowel, abhūtva (अभूत्व), samudbhūta (समुद्भूत), a fault. Here, is forced as a consequence, kṛtaka (कृतक) or, would be. bhavet.
27.13	एवं दृष्तिरतीते या नाभूमहमभूमहम् । उभयं नोभयं चेति नैषा समुपपद्यते evaṃ dṛṣtir atīte yā nābhūm aham abhūm aham / ubhayaṃ nobhayaṃ ceti naiṣā samupapadyate Thus, dṛṣtir (दृष्तिर्), in gone beyond, who, which, nābhūm (नाभूम्), I, abhūm (अभूम्), I, both, not both and thus, not this, in samupapadyata (समुपपद्यत).
27.14	अध्वन्यनागते किं नु भविष्यामीति दर्शनम् । न भविष्यामि चेत्येतदतीतेनाध्वना समम् adhvany anāgate kiṃ nu bhaviṣyāmīti darśanam / na bhaviṣyāmi cety etad atītenādhvanā samam adhvany (अध्वन्य्), in anāgata (अनागत), what, in bhaviṣyāmīta (भविष्यामीत), seeing, not in bhaviṣyāma (भविष्याम) and thus, this, atītenādhvana (अतीतेनाध्वन), an equalizing, a rejoinder.
27.15	स देवः स मनुष्यश् चेदेवं भवति शाश्वतम् । अनुत्पन्नश् च देवः स्याज् जायते न हि शाश्वतम् sa devaḥ sa manuṣyaś ced evaṃ bhavati śāśvatam / anutpannaś ca devaḥ syāj jāyate na hi śāśvatam If you say that he, that. saḥ (सः) before a consonant, a god, he, that. saḥ (सः) before a consonant, manuṣyaś (मनुष्यश्), then thus, is, becomes, permanent.
27.16	देवादन्यो मनुष्यश् चेदशाश्वतमतो भवेत् । देवादन्यो मनुष्यश् चेत् संततिर् नोपपद्यते devād anyo manuṣyaś ced aśāśvatam ato bhavet / devād anyo manuṣyaś cet saṃtatir nopapadyate If you say that because of a god, another, manuṣyaś (मनुष्यश्), then aśāśvata (अशाश्वत), therefore. ataḥ (अतः) before a voiced sound, would be, because of a god.
27.17	दिव्यो यद्येकदेशः स्यादेक्देशश् च मानुषः । अशाश्वतं शाश्वतं च भवेत् तच् च न युज्यते divyo yady ekadeśaḥ syād ekdeśaś ca mānuṣaḥ / aśāśvataṃ śāśvataṃ ca bhavet tac ca na yujyate divya (दिव्य), if. yadi before a vowel, one part, it would be. syāt (स्यात्) before a voiced sound, ekdeśaś (एक्देशश्) and, mānuṣa (मानुष), aśāśvata (अशाश्वत), permanent and.
27.18	अशाश्वतं शाश्वतं च प्रसिद्धमुभयं यदि । सिद्धे न शाश्वतं कामं नैवाशाश्वतमित्यपि aśāśvataṃ śāśvataṃ ca prasiddham ubhayaṃ yadi / siddhe na śāśvataṃ kāmaṃ naivāśāśvatam ity api aśāśvata (अशाश्वत), permanent and, already familiar, both, if, in established, not permanent, desire, a compound: naivā (नैवा), and permanent thus even.
27.19	कुतश्चिदागतः कश्चित् किंचिद् गच्छेत् पुनः क्व चित् । यदि तस्मादनादिस् तु संसारः स्यान् न चास्ति सः kutaścid āgataḥ kaścit kiṃcid gacchet punaḥ kva cit / yadi tasmād anādis tu saṃsāraḥ syān na cāsti saḥ kutaścid (कुतश्चिद्), āgata (आगत), someone, what, some. cit before a voiced sound, gacchet (गच्छेत्), again, where, some, at all, if, therefore. tasmāt (तस्मात्) before a.
27.20	नास्ति चेच् छाश्वतः कश्चित् को भविष्यत्यशाश्वतः । शाश्वतोऽशाश्वतश् चापि द्वाभ्यामाभ्यां तिरस्कृतः nāsti cec chāśvataḥ kaścit ko bhaviṣyaty aśāśvataḥ / śāśvato 'śāśvataś cāpi dvābhyām ābhyāṃ tiraskṛtaḥ Is not, cec (चेच्), chāśvata (छाश्वत), someone, who. kaḥ (कः) before a voiced sound, bhaviṣyaty (भविष्यत्य्), aśāśvata (अशाश्वत), permanent, not permanent and even, by means.
27.21	अन्तवान् यदि लोकः स्यात् परलोकः कथं भवेत् । अथाप्यनन्तवाल् लोकः परलोकः कथं भवेत् antavān yadi lokaḥ syāt paralokaḥ kathaṃ bhavet / athāpy anantavāl lokaḥ paralokaḥ kathaṃ bhavet antava (अन्तव), if, the world, it would be, let it be granted, a compound: another, the higher, and the world, how, would be, now, and then.
27.22	स्कन्धानामेष संतानो यस्माद् दीपार्चिषामिव । तस्मान् नानन्तवत्त्वं च नान्तवत्त्वं च युज्यते skandhānām eṣa saṃtāno yasmād dīpārciṣām iva / tasmān nānantavattvaṃ ca nāntavattvaṃ ca yujyate Of an aggregate of matter, this, saṃtāna (संतान), because of from which, because, of dīpārciṣa (दीपार्चिष), like, as if, therefore. tasmāt (तस्मात्) before n, not.
27.23	पूर्वे यदि च भज्येरन्नुत्पद्येरन् न चाप्यमी । स्कन्धाः स्कन्धान् प्रतीत्येमानथ लोकोऽन्तवान् भवेत् pūrve yadi ca bhajyerann utpadyeran na cāpy amī / skandhāḥ skandhān pratītyemān atha loko 'ntavān bhavet In the earlier, if and, bhajyerann (भज्येरन्न्), utpadyeran (उत्पद्येरन्), not and, also, even. api before a vowel, amī (अमी), an aggregate of matter, an aggregate.
27.24	पूर्वे यदि न भज्येरन्नुत्पद्येरन् न चाप्यमी । स्कन्धाः स्कन्धान् प्रतीत्येमाल् लोकोऽनन्तो भवेदथ pūrve yadi na bhajyerann utpadyeran na cāpyamī / skandhāḥ skandhān pratītyemāl loko 'nanto bhaved atha In the earlier, if, not bhajyerann (भज्येरन्न्), utpadyeran (उत्पद्येरन्), not cāpyama (चाप्यम), an aggregate of matter, an aggregate of matter, pratītyemāl (प्रतीत्येमाल्), the.
27.25	अन्तवानेकदेशश् चेदेकदेशस् त्वनन्तवान् । स्यादन्तवाननन्तश् च लोकस् तच् च न युज्यते antavān ekadeśaś ced ekadeśas tv anantavān / syād antavān anantaś ca lokas tac ca na yujyate If you say that antava (अन्तव), one part, then one part, the state of being that, anantava (अनन्तव), it would be. syāt (स्यात्) before a voiced sound, antava (अन्तव).
27.26	कथं तावदुपादातुरेकदेशो विनङ्क्ष्यते । न नङ्क्ष्यते चैकदेश एवं चैतन् न युज्यते kathaṃ tāvad upādātur ekadeśo vinaṅkṣyate / na naṅkṣyate caikadeśa evaṃ caitan na yujyate How, so far. tāvat (तावत्) before a voiced sound, upādātur (उपादातुर्), one part, in vinaṅkṣyata (विनङ्क्ष्यत), not in naṅkṣyata (नङ्क्ष्यत), a compound: and, and one part thus.
27.27	उपादानैकदेशश् च कथं नाम विनङ्क्ष्यते । न नङ्क्ष्यते चैकदेशो नैतदप्युपपद्यते upādānaikadeśaś ca kathaṃ nāma vinaṅkṣyate / na naṅkṣyate caikadeśo naitad apy upapadyate A compound: the material, and one part and, how, indeed, by name, in vinaṅkṣyata (विनङ्क्ष्यत), not in naṅkṣyata (नङ्क्ष्यत), a compound: and, and one part, not.
27.28	अन्तवच् चाप्यनन्तं च प्रसिद्धमुभयं यदि । सिद्धे नैवान्तवत् कामं नैवानन्तवदित्यपि antavac cāpy anantaṃ ca prasiddham ubhayaṃ yadi / siddhe naivāntavat kāmaṃ naivānantavad ity api antavac (अन्तवच्) and, also, even. api before a vowel, ananta (अनन्त) and, already familiar, both, if, in established, naivāntavat (नैवान्तवत्), desire.
27.29	अथ वा सर्वभावानां शून्यत्वाच् छाश्वतादयः । क्व कस्य कतमाः कस्मात् संभविष्यन्ति दृष्टयः atha vā sarvabhāvānāṃ śūnyatvāc chāśvatādayaḥ / kva kasya katamāḥ kasmāt saṃbhaviṣyanti dṛṣṭayaḥ Now, and then or, of a compound: all, and a state, because of a compound: empty, and the state of being that, chāśvatādaya (छाश्वतादय), where, of of.
27.30	सर्वदृष्टिप्रहाणाय यः सद्धर्ममदेशयत् । अनुकम्पामुपादाय तं नमस्यामि गौतमम् sarvadṛṣṭiprahāṇāya yaḥ saddharmam adeśayat / anukampām upādāya taṃ namasyāmi gautamam For a compound: all, a view, and leaving, who, which, a compound: what is, and dharma, a property, not a compound: a place, and which.