Mūlamadhyamakakārikā / 17. Karmaphala (कर्मफल)

17. Karmaphala (कर्मफल)

Summary

Chapter 17 is act and fruit. A deed that ceased cannot hand a fruit across time by its own nature, and a deed that stayed unchanged until the fruit would not be a deed that passed. The verse examines the ways a school keeps karma, and does not find a self made carrier.

नेपालीमा

अध्याय १७ कर्म र फल हुन्। सकिएको कर्मले आफ्नै स्वभावले काल नाघी फल दिन सक्दैन, र फल नआउञ्जेल नबदलिएको कर्म बितेको कर्म हुँदैनथ्यो। श्लोकले दर्शनहरूले कर्म राख्ने तरिका जाँच्छ, र आफैँ बनेको वाहक पाउँदैन।

Act and fruit.

33 of 33 lines in this chapter are written out word by word.

Line
17.1	आत्मसंयमकं चेतः परानुग्राहकं च यत् । मैत्रं स धर्मस् तद् बीजं फलस्य प्रेत्य चेह च ātmasaṃyamakaṃ cetaḥ parānugrāhakaṃ ca yat / maitraṃ sa dharmas tad bījaṃ phalasya pretya ceha ca ātmasaṃyamaka (आत्मसंयमक), mind, parānugrāhaka (परानुग्राहक) and, which, maitra (मैत्र), he, that. saḥ (सः) before a consonant, dharma (धर्म), that, a seed, of of.
17.2	चेतना चेतयित्वा च कर्मोक्तं परमर्षिणा । तस्यानेकविधो भेदः कर्मणः परिकीर्तितः cetanā cetayitvā ca karmoktaṃ paramarṣiṇā / tasyānekavidho bhedaḥ karmaṇaḥ parikīrtitaḥ Conscious, cetayitva (चेतयित्व) and, an action, what has been said, by means of a compound: another, the higher, and marṣa (मर्ष), tasyānekavidha (तस्यानेकविध), a.
17.3	तत्र यच् चेतनेत्युक्तं कर्म तन् मानसं स्मृतम् । चेतयित्वा च यत् तूक्तं तत् तु कायिकवाचिकम् tatra yac cetanety uktaṃ karma tan mānasaṃ smṛtam / cetayitvā ca yat tūktaṃ tat tu kāyikavācikam There, which. yat before c, conscious thus, what has been said, an action, that. tat before n, mental, memory, cetayitva (चेतयित्व) and, which.
17.4	वाग्विष्पन्दोऽविरतयो याश् चाविज्ञप्तिसंज्ञिताः । अविज्ञप्तय एवान्याः स्मृता विरतयस् तथा vāgviṣpando 'viratayo yāś cāvijñaptisaṃjñitāḥ / avijñaptaya evānyāḥ smṛtā viratayas tathā vāgviṣpanda (वाग्विष्पन्द), avirataya (अविरतय), yāś (याश्), cāvijñaptisaṃjñita (चाविज्ञप्तिसंज्ञित), avijñaptaya (अविज्ञप्तय), a compound: only, just, and other, memory, viratayas (विरतय), so, in.
17.5	परिभोगान्वयं पुण्यमपुण्यं च तथाविधम् । चेतना चेति सप्तैते धर्माः कर्माञ्जनाः स्मृताः paribhogānvayaṃ puṇyam apuṇyaṃ ca tathāvidham / cetanā ceti saptaite dharmāḥ karmāñjanāḥ smṛtāḥ paribhogānvaya (परिभोगान्वय), puṇya (पुण्य), apuṇya (अपुण्य) and, a compound: so, and vidha (विध), conscious and thus, seven, these, properties, duties, karmāñjana (कर्माञ्जन).
17.6	तिष्ठत्या पाककालाच् चेत् कर्म तन् नित्यतामियात् । निरुद्धं चेन् निरुद्धं सत् किं फलं जनयिष्यति tiṣṭhaty ā pākakālāc cet karma tan nityatām iyāt / niruddhaṃ cen niruddhaṃ sat kiṃ phalaṃ janayiṣyati If you say that tiṣṭhaty (तिष्ठत्य्), ā (आ), because of a compound: pāka (पाक), and time, then an action, that. tat before n, a compound: eternal, and.
17.7	योऽङ्कुरप्रभृतिर् बीजात् संतानोऽभिप्रवर्तते । ततः फलमृते बीजात् स च नाभिप्रवर्तते yo 'ṅkuraprabhṛtir bījāt saṃtāno 'bhipravartate / tataḥ phalam ṛte bījāt sa ca nābhipravartate Who, which. yaḥ (यः) before a voiced sound, aṅkuraprabhṛtir (अङ्कुरप्रभृतिर्), because of a seed, saṃtāna (संतान), in abhipravartata (अभिप्रवर्तत), from that, then, the fruit.
17.8	बीजाच् च यस्मात् संतानः संतानाच् च फलोद्भवः । बीजपूर्वं फलं तस्मान् नोच्छिन्नं नापि शाश्वतम् bījāc ca yasmāt saṃtānaḥ saṃtānāc ca phalodbhavaḥ / bījapūrvaṃ phalaṃ tasmān nocchinnaṃ nāpi śāśvatam Because of a seed and, because of from which, because, saṃtāna (संतान), because of saṃtāna (संतान) and, a compound: a fruit, and arising, a compound:.
17.9	यस् तस्माच् चित्तसंतानश् चेतसोऽभिप्रवर्तते । ततः फलमृते चित्तात् स च नाभिप्रवर्तते yas tasmāc cittasaṃtānaś cetaso 'bhipravartate / tataḥ phalam ṛte cittāt sa ca nābhipravartate Who, which, because of from that, a compound: the mind, and saṃtāna (संतान), cetasa (चेतस), in abhipravartata (अभिप्रवर्तत), from that, then, the fruit, without.
17.10	चित्ताच् च यस्मात् संतानः संतानाच् च फलोद्भवः । कर्मपूर्वं फलं तस्मान् नोच्छिन्नं नापि शाश्वतम् cittāc ca yasmāt saṃtānaḥ saṃtānāc ca phalodbhavaḥ / karmapūrvaṃ phalaṃ tasmān nocchinnaṃ nāpi śāśvatam Because of the mind and, because of from which, because, saṃtāna (संतान), because of saṃtāna (संतान) and, a compound: a fruit, and arising, a.
17.11	धर्मस्य साधनोपायाः शुक्लाः कर्मपथा दश । फलं कामगुणाः पञ्च धर्मस्य प्रेत्य चेह च dharmasya sādhanopāyāḥ śuklāḥ karmapathā daśa / phalaṃ kāmaguṇāḥ pañca dharmasya pretya ceha ca Of of dharma, sādhanopāya (साधनोपाय), śukla (शुक्ल), a compound: action, and patha (पथ), ten, the fruit, a compound: desire, and a quality, five, of of.
17.12	बहवश् च महान्तश् च दोषाः स्युर् यदि कल्पना । स्यादेषा तेन नैवैषा कल्पनात्रोपपद्यते bahavaś ca mahāntaś ca doṣāḥ syur yadi kalpanā / syād eṣā tena naivaiṣā kalpanātropapadyate bahavaś (बहवश्) and, mahāntaś (महान्तश्) and, a fault, they would be. syuḥ (स्युः) before a voiced sound, if, a supposition, it would be. syāt (स्यात्) before a voiced.
17.13	इमां पुनः प्रवक्ष्यामि कल्पनां यात्र योज्यते । बुद्धैः प्रत्येकबुद्धैश् च श्रावकैश् चानुवर्णिताम् imāṃ punaḥ pravakṣyāmi kalpanāṃ yātra yojyate / buddhaiḥ pratyekabuddhaiś ca śrāvakaiś cānuvarṇitām imāṃ (इमां), again, in pravakṣyāma (प्रवक्ष्याम), of a supposition, who, which, here, in yojyata (योज्यत), by means of one who has woken, by means of a compound:.
17.14	पत्त्रं यथाऽविप्रणाशस्तथर्णमिव कर्म च । चतुर्विधो धातुतः स प्रकृत्याव्याकृतश् च सः pattraṃ yathā 'vipraṇāśastatharṇam iva karma ca / caturvidho dhātutaḥ sa prakṛtyāvyākṛtaś ca saḥ pattra (पत्त्र), as, avipraṇāśastatharṇa (अविप्रणाशस्तथर्ण), like, as if, an action and, a compound: four, and vidha (विध), a compound: an element, and taḥa (तःअ), he.
17.15	प्रहाणतो न प्रहेयो भावनाहेय एव वा । तस्मादविप्रणाशेन जायते कर्मणां फलम् prahāṇato na praheyo bhāvanāheya eva vā / tasmād avipraṇāśena jāyate karmaṇāṃ phalam prahāṇata (प्रहाणत), not praheya (प्रहेय), a compound: a state, and nāheya (नाहेय) just or, therefore. tasmāt (तस्मात्) before a voiced sound, by means of avipraṇāśa (अविप्रणाश).
17.16	प्रहाणतः प्रहेयः स्यात् कर्मणः संक्रमेण वा । यदि दोषाः प्रसज्येरंस् तत्र कर्मवधादयः prahāṇataḥ praheyaḥ syāt karmaṇaḥ saṃkrameṇa vā / yadi doṣāḥ prasajyeraṃs tatra karmavadhādayaḥ A compound: leaving, and taḥa (तःअ), praheya (प्रहेय), it would be, let it be granted, of of the action, from the action, by means of saṃkrama (संक्रम) or.
17.17	सर्वेषां विसभागानां सभागानां च कर्मणाम् । प्रतिसंधौ सधातूनामेक उत्पद्यते तु सः sarveṣāṃ visabhāgānāṃ sabhāgānāṃ ca karmaṇām / pratisaṃdhau sadhātūnām eka utpadyate tu saḥ Of of all, of visabhāga (विसभाग), of sabhāga (सभाग) and, a compound: action, and ṇāma (णाम), a compound: toward, against, and saṃdha (संध), a compound:.
17.18	कर्मणः कर्मणो दृष्टे धर्म उत्पद्यते तु सः । द्विप्रकारस्य सर्वस्य विपक्वेऽपि च तिष्ठति karmaṇaḥ karmaṇo dṛṣṭe dharma utpadyate tu saḥ / dviprakārasya sarvasya vipakve 'pi ca tiṣṭhati Of of the action, from the action, of of the action, from the action, in seen, dharma, a property, arises but, he, that, of dviprakāra (द्विप्रकार).
17.19	फलव्यतिक्रमाद् वा स मरणाद् वा निरुध्यते । अनास्रवं सास्रवं च विभागं तत्र लक्षयेत् phalavyatikramād vā sa maraṇād vā nirudhyate / anāsravaṃ sāsravaṃ ca vibhāgaṃ tatra lakṣayet Because of a compound: a fruit, vyati (व्यति), and order or, he, that. saḥ (सः) before a consonant, because of maraṇa (मरण) or, is stopped, anāsrava (अनास्रव).
17.20	शून्यता च न चोच्छेदः संसारश् च न शाश्वतम् । कर्मणोऽविप्रणाशश् च धर्मो बुद्धेन देशितः śūnyatā ca na cocchedaḥ saṃsāraś ca na śāśvatam / karmaṇo 'vipraṇāśaś ca dharmo buddhena deśitaḥ Emptiness and, not a compound: and, and cutting off, the round and, not permanent, karmaṇa (कर्मण), avipraṇāśaś (अविप्रणाशश्) and, dharma, by means of one.
17.21	कर्म नोत्पद्यते कस्मान् निःस्वभावं यतस् ततः । यस्माच् च तदनुत्पन्नं न तस्माद् विप्रणश्यति karma notpadyate kasmān niḥsvabhāvaṃ yatas tataḥ / yasmāc ca tad anutpannaṃ na tasmād vipraṇaśyati An action, not arises, kasma (कस्म), a compound: niḥsva (निःस्व), and a state, from which, because, from that, then, because of from which, because.
17.22	कर्म स्वभावतश् चेत् स्याच् छाश्वतं स्यादसंशयम् । अकृतं च भवेत् कर्म क्रियते न हि शाश्वतम् karma svabhāvataś cet syāc chāśvataṃ syād asaṃśayam / akṛtaṃ ca bhavet karma kriyate na hi śāśvatam If you say that an action, a compound: an own-nature, and taśa (तश), then it would be. syāt (स्यात्) before c, chāśvata (छाश्वत), it would be. syāt (स्यात्) before a.
17.23	अकृताभ्यागमभयं स्यात् कर्माकृतकं यदि । अब्रह्मचर्यवासश् च दोषस्तत्र प्रसज्यते akṛtābhyāgamabhayaṃ syāt karmākṛtakaṃ yadi / abrahmacaryavāsaś ca doṣastatra prasajyate A compound: akṛtā (अकृता), bhyā (भ्या), gama (गम), and fear, it would be, let it be granted, a compound: karmā (कर्मा), made, done, and kaṃa (कंअ), if.
17.24	व्यवहारा विरुध्यन्ते सर्व एव न संशयः । पुण्यपापकृतोर् नैव प्रविभागश् च युज्यते vyavahārā virudhyante sarva eva na saṃśayaḥ / puṇyapāpakṛtor naiva pravibhāgaś ca yujyate vyavahāra (व्यवहार), in virudhyanta (विरुध्यन्त), all just, not doubt, of a compound: puṇya (पुण्य), pāpa (पाप), and made, done, not just, pravibhāgaś (प्रविभागश्) and, fits.
17.25	तद् विपक्वविपाकं च पुनरेव विपक्ष्यति । कर्म व्यवस्थितं यस्मात् तस्मात् स्वाभाविकं यदि tad vipakvavipākaṃ ca punar eva vipakṣyati / karma vyavasthitaṃ yasmāt tasmāt svābhāvikaṃ yadi That, vipakvavipāka (विपक्वविपाक) and, again just, in vipakṣyata (विपक्ष्यत), an action, settled, because of from which, because, because of from that.
17.26	कर्म क्लेशात्मकं चेदं ते च क्लेशा न तत्त्वतः । न चेत् ते तत्त्वतः क्लेशाः कर्म स्यात् तत्त्वतः कथम् karma kleśātmakaṃ cedaṃ te ca kleśā na tattvataḥ / na cet te tattvataḥ kleśāḥ karma syāt tattvataḥ katham If you say that an action, kleśātmaka (क्लेशात्मक) and, this, they, those and, an affliction, not a compound: that, but, and therefore, not, then.
17.27	कर्म क्लेशाश् च देहानां प्रत्ययाः समुदाहृताः । कर्म क्लेशाश् च ते शून्या यदि देहेषु का कथा karma kleśāś ca dehānāṃ pratyayāḥ samudāhṛtāḥ / karma kleśāś ca te śūnyā yadi deheṣu kā kathā An action, an affliction and, of a body, a condition, samudāhṛta (समुदाहृत), an action, an affliction and, they, those, empty, if, in a body, kā (का).
17.28	अविद्यानिवृतो जन्तुस् तृष्णासंयोजनश् च सः । स भोक्ता स च न कर्तुरन्यो न च स एव सः avidyānivṛto jantus tṛṣṇāsaṃyojanaś ca saḥ / sa bhoktā sa ca na kartur anyo na ca sa eva saḥ A compound: not-knowing, and nivṛta (निवृत), jantus (जन्तु), a compound: tṛṣṇā (तृष्णा), saṃyo (संयो), and a person and, he, that, he, that. saḥ (सः) before a.
17.29	न प्रत्ययसमुत्पन्नं नाप्रत्ययसमुत्थितम् । अस्ति यस्मादिदं कर्म तस्मात् कर्तापि नास्त्यतः na pratyayasamutpannaṃ nāpratyayasamutthitam / asti yasmād idaṃ karma tasmāt kartāpi nāsty ataḥ Not a compound: a condition, samu (समु), and tpanna (त्पन्न), not apratyayasamutthita (अप्रत्ययसमुत्थित), is, because of from which, because, this, an action, because.
17.30	कर्म चेन् नास्ति कर्ता च कुतः स्यात् कर्मजं फलम् । असत्यथ फले भोक्ता कुत एव भविष्यति karma cen nāsti kartā ca kutaḥ syāt karmajaṃ phalam / asaty atha phale bhoktā kuta eva bhaviṣyati If you say that an action, then is not, an agent and, from where, how, it would be, let it be granted, a compound: action, and jaṃa (जंअ), the.
17.31	यथा निर्मितकं शास्ता निर्मिमीत र्द्धिसंपदा । निर्मितो निर्मिमीतान्यं स च निर्मितकः पुनः yathā nirmitakaṃ śāstā nirmimīta rddhisaṃpadā / nirmito nirmimītānyaṃ sa ca nirmitakaḥ punaḥ As, nirmitaka (निर्मितक), śāsta (शास्त), nirmimīta (निर्मिमीत), rddhisaṃpada (र्द्धिसंपद), nirmita (निर्मित), nirmimītānya (निर्मिमीतान्य), he, that. saḥ (सः) before a consonant and, nirmitaka (निर्मितक), again.
17.32	तथा निर्मितकाकारः कर्ता यत् कर्म तत् कृतम् । तद्यथा निर्मितेनान्यो निर्मितो निर्मितस् तथा tathā nirmitakākāraḥ kartā yat karma tat kṛtam / tadyathā nirmitenānyo nirmito nirmitas tathā So, in that way, nirmitakākāra (निर्मितकाकार), an agent, which, an action, that, done, that, as, nirmitenānya (निर्मितेनान्य), nirmita (निर्मित), nirmitas (निर्मित), so, in that way.
17.33	क्लेशाः कर्माणि देहाश् च कर्तारश् च फलानि च । गन्धर्वनगराकारा मरीचिस्वप्नसंनिभाः kleśāḥ karmāṇi dehāś ca kartāraś ca phalāni ca / gandharvanagarākārā marīcisvapnasaṃnibhāḥ An affliction, acts, a body and, kartāraś (कर्तारश्) and, a fruit and, a compound: smell, rvana (र्वन), garā (गरा), and kāra (कार), a compound: marīci (मरीचि), dream.